A. Szkoda całkowita pojazdu w leasingu powoduje zakończenie umowy leasingowej, po czym następuje wzajemne rozliczenie stron. To z kolei rodzi pytanie o podatkowe skutki występujące w takiej sytuacji po stronie leasingobiorcy. W poniższym artykule postaramy się dogłębnie opisać i wyjaśnić tę kwestię. Z uwagi na to, że sprzedaż wraku w praktyce nigdy nie następuje w dniu wypłaty odszkodowania, okres parkowania, który powinien być refundowany z OC sprawcy szkody, obejmuje także czas niezbędny na zagospodarowanie i zbycie warku. Zgodnie z obowiązkiem minimalizowania rozmiaru szkody przez osobę poszkodowaną, sprzedaż wraku winna Podstawę dochodzenia roszczenia stanowi przepis art. 4171 k.c., który reguluje odpowiedzialność Skarbu Państwa za wyrządzenie szkody. Właściciel jest uprawniony do dochodzenia roszczenia na drodze postępowania sądowego, w terminie 6 lat od dnia uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego tj. od dnia 20 stycznia 2020 roku. W odniesieniu do taksówkarzy należne będzie również odszkodowanie za postojowe taxi. Rodzaj szkody a okres przestoju Okres, w którym taksówkarz nie zarabia, a zatem możemy mówić o utraconych korzyściach, z reguły uzależniony jest od rodzaju szkody oraz okresu naprawy. Dz.U.2023.1610 t.j. Wersja od: 15 listopada 2023 r. do: 6 stycznia 2024 r. Art. 444. [Szkoda na osobie] § 1. W razie uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia naprawienie szkody obejmuje wszelkie wynikłe z tego powodu koszty. Na żądanie poszkodowanego zobowiązany do naprawienia szkody powinien wyłożyć z góry sumę potrzebną A. A. Odszkodowanie a zadośćuczynienie - czy są to pojęcia tożsame? Odszkodowanie wiąże się z istnieniem szkody w majątku, a zadośćuczynienie z krzywdą doznaną przez osobę. Przeczytaj poniższy artykuł i dowiedz się, kiedy i na jakich zasadach przysługuje odszkodowanie i zadośćuczynienie. . Spółce przyznano odszkodowanie za powypadkową naprawę samochodu ciężarowego. Kwota z tytułu odszkodowania wpłynęła bezpośrednio na rachunek bankowy warsztatu, który wystawił fakturę na kwotę niższą niż przyznane odszkodowanie, a spółka dopłaciła VAT. Jak w związku z tym zaksięgować powstałą nadpłatę z tytułu przyznanego odszkodowania? Towarzystwa ubezpieczeniowe często zwracają koszty powypadkowe w kwocie netto, tj. po zmniejszeniu kwoty wynikającej z faktury rozliczeniowej o wartość VAT, przekazując odszkodowanie bezpośrednio wykonawcy. Jednak w rzeczywistości beneficjentem odszkodowania jest ubezpieczony, czyli poszkodowana firma, a nie warsztat samochodowy, na który podatnik dokonał jedynie cesji swojej wierzytelności wynikającej z umowy ubezpieczenia. W koszty Ponoszone przez podatnika koszty napraw powypadkowych dotyczące samochodów wykorzystywanych w działalności gospodarczej co do zasady stanowią koszty uzyskania przychodów. Aby jednak koszty te mogły być ujęte w rachunku podatkowym, w momencie wystąpienia szkody samochody muszą być objęte dobrowolnym ubezpieczeniem. Tak wynika z art. 23 ust. 1 pkt 48 ustawy o PIT i art. 16 ust. 1 pkt 50 ustawy o CIT. Należy zauważyć, że w powołanych przepisach jest mowa o samochodach. Ustawodawca nie dokonał zatem ich rozróżnienia na osobowe i ciężarowe. Oznacza to, że obie kategorie samochodów muszą być objęte ubezpieczeniem dobrowolnym, aby wydatki na ich naprawy powypadkowe obciążały koszty podatkowe. Nie ma przy tym znaczenia, czy stanowią one własność podatnika, czy są przez niego wykorzystywane na podstawie umowy leasingu lub innej umowy. Wydatki związane z naprawą powypadkową samochodu kwalifikuje się do pozostałych kosztów działalności operacyjnej, natomiast otrzymane odszkodowania ujmuje się w pozostałych przychodach operacyjnych. Przyznane od ubezpieczyciela odszkodowanie księguje się – pod datą otrzymania decyzji o jego przyznaniu – na zwiększenie pozostałych przychodów operacyjnych. Koszty związane z powypadkową naprawą pojazdu ujmuje się w ciężar pozostałych kosztach operacyjnych pod datą ich poniesienia. Limit przychodów do prowadzenia ksiąg rachunkowych w 2017 r. Ewidencja księgowa naprawy samochodu osobowego z polisy ubezpieczeniowej może przebiegać następująco: 1. FV otrzymana od warsztatu samochodowego za naprawę powypadkową: a) wartość netto usługi: WN konto 30 „Rozliczenie zakupu”, b) naliczony VAT: Wn konto 22-1 „VAT naliczony i jego rozliczenie”, c) wartość brutto zobowiązania: Ma konto 21 „Rozrachunki z dostawcami”, w analityce: rozrachunki z warsztatem samochodowym. 2. PK – zaliczenie wydatków na naprawę samochodu w ciężar kosztów w kwocie netto: Wn konto 76-1 „Pozostałe koszty operacyjne”, Ma konto 30 „Rozliczenie zakupu”. Polecamy: Ustawa o rachunkowości z komentarzem do zmian (książka) 3. PK – zarachowanie przyznanego odszkodowania do przychodów: Wn konto 24 „Pozostałe rozrachunki”, w analityce: Rozrachunki z ubezpieczycielem, Ma konto 76-0 „Pozostałe przychody operacyjne”. Jeżeli po zaksięgowaniu tych operacji na koncie 24 pozostaje należność, spółka ma prawo żądać zwrotu tej kwoty jako nienależnej warsztatowi. ⒸⓅ PRZYKŁAD Faktura Służbowy samochód spółki, który jest objęty dobrowolnym ubezpieczeniem AC, został uszkodzony w wyniku wypadku. Jednostka oddała samochód do warsztatu i za naprawę otrzymała fakturę w wysokości 1353 zł, w tym VAT 253 zł. Firma ubezpieczeniowa przyznała spółce odszkodowanie w kwocie netto poniesionych kosztów naprawy, tj. 1100zł. i przelała środki bezpośrednio na rachunek bankowy warsztatu samochodowego. Spółka przelała na rachunek bankowy warsztatu kwotę VAT naliczonego wynikającą z otrzymanej faktury. Samochód służy wyłącznie działalności gospodarczej. Objaśnienia: 1. FV – z warsztatu samochodowego za koszty naprawy samochodu: a) kwota brutto 1353 zł: strona Ma konto 21 „Rozrachunki z dostawcami”, b) kwota netto 1100 zł: strona Wn konto 30 „Rozliczenie zakupu”, c) kwota VAT 253 zł: strona Wn konto 221 „Podatek naliczony”. 2. WB – przelew kwoty VAT do warsztatu tytułem uregulowania pozostałej części faktury kwota 253 zł: strona Wn konto 21 „Rozrachunki z dostawcami” oraz strona Ma konto 13-0 „Rachunek bankowy”. 3. PK – zaliczenie wydatków na naprawę samochodu w ciężar kosztów w kwocie netto, tj. 1100 zł: Wn konto 76-1 „Pozostałe koszty operacyjne”, Ma konto 30 „Rozliczenie zakupu”. 4. PK – zarachowanie przyznanego odszkodowania do przychodów kwota 1100 zł: Wn konto 24 „Pozostałe rozrachunki”, w analityce: Rozrachunki z ubezpieczycielem, Ma konto 76-0 „Pozostałe przychody operacyjne”. 5. PK – rozliczenie zobowiązania wobec warsztatu samochodowego z odszkodowaniem przyznanym przez zakład ubezpieczeń kwota 1100 zł: strona Wn konto 21 „Rozrachunki z dostawcami” oraz strona Ma konto 24 „Pozostałe rozrachunki”. ⒸⓅ Halina Zabrocka specjalistka z zakresu rachunkowości Podstawa prawna Ustawa z 29 września 1994 r. o rachunkowości ( z 2016 r. poz. 1047). Ustawa z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych ( z 2012 r. poz. 361 ze zm.). Ustawa z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych ( z 2014 r. poz. 851 ze zm.). Opublikowano 17 marca 2016 Jeżeli w wyniku wypadku komunikacyjnego ucierpi taksówka w zakres szkody majątkowej, oprócz odszkodowania za samochód, wchodzi jeszcze rekompensata za postój samochodu, który służy działalności zarobkowej. Nazywa się to odszkodowanie za postojowe. Odszkodowanie jest należne za okres, w którym ze względu na szkodę nie ma możliwości realizacji działalności zarobkowej. Wyróżniamy trzy rodzaje szkód samochodowych: Szkoda częściowa – samochód pozostaje jezdny Szkoda częściowa – samochód uszkodzony w stopniu, który wyklucza możliwość poruszania się nim zgodnie z przepisami Szkoda całkowita na pojeździe Okres trwania postoju Wypłata za postój pojazdu jest uzależniona od rodzaju szkody. W przypadku gdy mamy do czynienia ze szkodą częściową, a samochód pozostaje jezdny okres ten to 3-5 dni ponieważ tyle wynosi maksymalny technologiczny czas naprawy pojazdu. W przypadku gdy nastąpiła szkoda całkowita, a uszkodzenia wykluczają możliwość poruszania się nim zgodnie z przepisami (zablokowane drzwi, uszkodzone światła itp.) opłata liczona jest od dnia szkody do dnia naprawienia pojazdu. Warto zaznaczyć, że na okres postojowy składa się nie tylko czas naprawy, ale także czas oczekiwania na oględziny rzeczoznawcy, dostarczenie kosztorysu czy oczekiwania na części zamienne. Jeżeli ubezpieczyciel życzy sobie dodatkowych oględzin po pracach blacharskich to także liczy się jako okres postojowy. W przypadku szkody całkowitej okres ten liczony jest od dnia wystąpienia szkody do dnia wypłaty środków pieniężnych. Jeżeli pozbyliśmy się wraku samochodu i zakupiliśmy nowy służący działalności taksówkarskiej to okres postojowy wydłuża nam się do czasu kupienia samochodu, o ile nastąpiło to niezwłocznie po wypłacie odszkodowania. Jak obliczyć dzienną stawkę za postojowe? Wyliczenie opłaty za postojowe obywa się na podstawie wydruków z kasy fiskalnej za ostatnie 3 miesiące oraz wyliczeniu średniego dziennego zarobku wraz z kosztem uzyskania przychodów. Jeżeli nie ma możliwości obliczenia tego w tak prosty sposób ze względu na okoliczności dodatkowe warto skonsultować się z specjalistami. Kancelaria Odszkodowawcza Citi pomoże w uzyskaniu odszkodowania za postojowe dla osób działających w branży taksówkarskiej. Samochód firmowy, tak jak każdy inny, narażony jest na wypadki. Gdy kolizja będzie spowodowana przez innego kierowcę, wówczas przedsiębiorcy przysługuje prawo do wypłaty odszkodowania. Jak należy rozliczyć otrzymane odszkodowanie oraz koszty nim pokryte? Jak odliczyć VAT od powypadkowej naprawy pojazdu? Wyjaśniamy poniżej. Odszkodowanie jako przychód a samochód firmowy Jeżeli samochód firmowy jest objęty tylko i wyłącznie ubezpieczeniem OC, wówczas przychodem, który należy ująć w ewidencji podatkowej, jest kwota nadwyżki uzyskanego odszkodowania nad poniesionymi wydatkami. Natomiast gdy samochód był dodatkowo objęty dobrowolnym ubezpieczeniem autocasco (AC), przychodem jest cała kwota odszkodowania. Podatnik prowadzący podatkową księgę przychodów i rozchodów przychód z tytułu odszkodowania wykazuje w kol. 8 KPiR - pozostałe przychody. Przykład 1. Przedsiębiorca opodatkowany na zasadach ogólnych miał wypadek samochodowy. Samochód stanowił środek trwały firmy i był objęty jedynie ubezpieczeniem OC. Odszkodowanie, jakie otrzymał podatnik, wynosiło zł. Zostało wpłacone poszkodowanemu na konto w dniu 15 grudnia 2015 r. Wydatki na powypadkową naprawę wyniosły zł. Jak zaksięgować otrzymane odszkodowanie? Przedsiębiorca jako przychód w kol. 8 KPiR - pozostałe przychody powinien wykazać zł (różnicę między wartością otrzymanego odszkodowania a poniesionymi kosztami). Dniem księgowania powinien być 15 grudnia 2015 r. Uwaga! Koszty naprawy powypadkowej samochodu objętego wyłącznie ubezpieczeniem OC nie stanowią kosztu podatkowego. Przykład 2. Przedsiębiorca opodatkowany podatkiem liniowym miał wypadek samochodowy. Samochód stanowił środek trwały firmy i był objęty zarówno ubezpieczeniem OC jak i AC. Odszkodowanie jakie otrzymał podatnik wynosiło zł. Zostało wpłacone poszkodowanemu na konto w dniu 10 stycznia 2016 r.. Wydatki na powypadkową naprawę wyniosły zł. Jak zaksięgować otrzymane odszkodowanie? W dacie 10 stycznia 2016 r. przedsiębiorca powinien wykazać przychód z otrzymanego odszkodowania. Kwotę przychodu stanowi całe otrzymane odszkodowanie, czyli zł bowiem jego pojazd był objęty zarówno ubezpieczeniem dobrowolnym, jak i ubezpieczeniem obowiązkowym. Firma opodatkowana ryczałtem a odszkodowanie Przychód z tytułu otrzymanego odszkodowania podmiot opodatkowany ryczałtem powinien opodatkować stawką 8,5%. Przykład 3. Przedsiębiorca opodatkowany ryczałtem w dniu 31 grudnia 2015 r. otrzymał odszkodowanie z tytułu wypadku samochodu, stanowiącego środek trwały. Kwota odszkodowania wynosiła zł. Jak je zewidencjonować? Ryczałtowiec powinien wykazać przychód w dacie 31 grudnia 2015 r. Przychód ten należy opodatkować stawką 8,5% i w tejże kolumnie wykazać go w ewidencji przychodów. Ważne! Przychód powstaje nawet wówczas, gdy odszkodowanie zostało rozliczone bezgotówkowo. Należy wykazać go w dacie jego uzyskania. Samochód firmowy a koszty powypadkowej naprawy Wydatki, związane z naprawą samochodu firmowego, przedsiębiorca może uznać za koszt uzyskania przychodu pod warunkiem, że auto było objęte dobrowolnym ubezpieczeniem AC. Wówczas nie ma żadnych ograniczeń dotyczących ujmowania kosztów w KPiR, o ile samochód jest środkiem trwałym firmy. Ważne! Gdy samochód firmowy uległ całkowitej kasacji lub koszty naprawy przewyższyły kwotę przyznanego odszkodowania, należy w kosztach firmy ująć stratę. Odliczenie VAT od powypadkowej naprawy samochodu Jeżeli przedsiębiorca jest podatnikiem VAT, zobowiązany jest do pokrycia podatku VAT wynikającego z faktur dokumentujących koszt naprawy do wartości, w jakiej będzie on miał prawo do jego odliczenia. Od faktur dokumentujących koszty naprawy przedsiębiorca ma prawo do odliczenia VAT - nawet z tych, które nie zostały zaklasyfikowane jako koszty uzyskania przychodu. Ważne! 1 kwietnia 2014 r. weszła w życie nowelizacja Ustawy o podatku od towarów i usług obowiązująca również w roku 2016. Zgodnie z jej treścią podatnik może mieć prawo do odliczenia 100% lub 50% podatku VAT w zależności od parametrów pojazdu i spełnienia dodatkowych wymogów. Co ważne, przedsiębiorca podczas rozliczania podatku VAT z tego typu faktur powinien uwzględnić przepisy ogólne obowiązujące w tym zakresie. Więcej o kwestiach odliczenia VAT w artykule: Samochód w firmie po 1 kwietnia 2014 r. Samochód zastępczy - rozliczenie Jeżeli w związku z wypadkiem podatnik poniósł koszty związane np. z wynajęciem samochodu zastępczego, wówczas ten wydatek można ująć w kosztach firmy. Co ważne, fakturę za czynsz za wynajęcie samochodu należy wówczas rozliczyć bezpośrednio w kosztach. Natomiast pozostałe wydatki związane z tym pojazdem (np. paliwo) należy rozliczyć w ramach kilometrówki. Określenie w umowie zadatku nie ogranicza odpowiedzialności odszkodowawczej strony, która nie wykonała umowy. W przypadku zaistnienia szkody poszkodowany może, zamiast zadatku, ubiegać się o stosowne odszkodowanie. Zadatek jest dodatkowym zastrzeżeniem umownym, którego celem jest wzmocnienie danego zobowiązania. Zgodnie z art. 394 Kodeksu cywilnego jeżeli strony zawarły w umowie postanowienie dotyczące zadatku to w przypadku niewykonania umowy przez jedną ze strony, druga strona może bez wyznaczenie terminu dodatkowego od umowy odstąpić i otrzymany zadatek zachować. W sytuacji, gdy sama dała zadatek, wtedy ma możliwość zażądać sumy dwukrotnie przypadku gdy Jan dał 2 tys. zł zadatku, to w przypadku niewykonania umowy przez jego kontrahenta, będzie miał roszczenie o zapłatę 4 tys. zadatku jest wzmocnienie umowy. Zastrzeżenie zadatku zwiększa pewność co do drugiej strony, która w razie niewykonania swoich obowiązków, narazi się na konkretne straty również serwis: Finanse Zadatek a odszkodowanieZastrzeżenie w umowie zadatku nie ogranicza strony w przypadku, gdy niewykonanie lub nienależyte wykonanie umowy przez kontrahenta, naraziło ją na szkody. W takiej sytuacji strona może dochodzić odszkodowania. Sprawę przesądził Sąd Najwyższy w 2009 r., który wyraźnie wskazał iż zadatek pełni funkcję uzupełniającą w stosunku do odpowiedzialności odszkodowawczej niesolidnego kontrahenta. Poszkodowana strona ma w takiej sytuacji możliwości wyboru. Może zgodnie z art. 394 Kodeksu cywilnego odstąpić od umowy oraz zatrzymać otrzymany zadatek lub zażądać zwrotu podwójnego jego oprócz tego uprawnienia, poszkodowana strona może domagać się od dłużnika wykonania zobowiązania oraz odszkodowania za szkody wynikłe w skutek niewykonania zobowiązania. Taką możliwość daje przepisy art. 471 Kodeksu cywilnego, zgodnie z którym dłużnik jest obowiązany do naprawienia szkody w przypadku niewykonania lub nienależytego wykonania również serwis: UmowyW odróżnieniu od odpowiedzialności odszkodowawczej zatrzymanie zadatku lub żądanie zwrotu jego podwójnej wartości nie jest uzależnione od powstania prawna:Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. 1964 nr 16 poz. 93 z późn. zm.). Opisz nam swój problem i wyślij zapytanie. Szkody w towarze i konieczność zapłacenia odszkodowania to dla przewoźników niemalże codzienność. Większość ma lepsze lub gorsze polisy OCP, które w określonym stopniu dają możliwość scedowania obowiązku odszkodowawczego na ubezpieczycieli. Samo ustalenie okoliczności szkody i jej rozmiaru nie nastręcza zakładom ubezpieczeń większych problemów. Często jednak zdarza się, że ubezpieczyciele wstrzymują lub odmawiają wypłaty. Przewoźnicy są mocno zdziwieni, albowiem spedytorzy już dawno rozliczyli szkody z ich należności i odszkodowanie powinno zostać im wypłacone. Nie zawsze jednak zapłacenie zleceniodawcy za szkodę skutkuje nabyciem prawa do odszkodowania z posiadanej polisy OCP. W środowisku transportowym istnieje przekonanie, że jeżeli spedytor potrąci należność z tytułu szkody z wierzytelności przysługujących przewoźnikowi, ubezpieczyciel wypłaca odszkodowanie przewoźnikowi. Schody zaczynają się dopiero wtedy, gdy ubezpieczyciel przed wypłaceniem odszkodowania z polisy OCP zacznie dociekać, czy przewoźnik jest faktycznie uprawniony do otrzymania odszkodowania. Wówczas okazuje się, że przewoźnik nie dysponuje żadnymi dokumentami i może jedynie udokumentować fakt dokonania zapłaty spedytorowi. W takim przypadku ubezpieczyciel nie wypłaci odszkodowania przewoźnikowi, gdyż ten nie jest w stanie udokumentować, że spedytor posiadał uprawnienia do dochodzenia od niego roszczeń i zasadnie skompensował na poczet szkody jego wierzytelność. Taki scenariusz dość często powtarza się w postępowaniach likwidacyjnych prowadzonych przez zakłady ubezpieczeń. W wielu przypadkach zdziwienie przewoźników nie ma uzasadnienia, gdyż wstrzymanie wypłaty nie wynika ze złej woli ubezpieczycieli, ale często z braku możliwości wypłacenia odszkodowania. Samo zapłacenie podmiotowi roszczącemu (zwykle zleceniodawcy) nie przenosi bowiem na przewoźnika uprawnień do otrzymania odszkodowania, gdyż w większości przypadków roszczący również takich uprawnień nie mają. Aby zrozumieć, dlaczego ubezpieczyciele w takich przypadkach zwlekają z wypłacaniem odszkodowań, należy zajrzeć do wykładni prawa. Uprawnienie do odszkodowania – co o tym prawo przewozowe?Na gruncie prawa przewozowego – zarówno Konwencji CMR, jak również ustawy Prawo Przewozowe – dochodzenie roszczeń wobec przewoźnika jest zasadniczo niezależne od tego, kogo w rzeczywistości szkoda dotknęła. Przepisy przewozowe nie posługują się bowiem pojęciem „poszkodowany”, lecz pojęciem „uprawniony do dochodzenia roszczeń” lub „uprawniony”. Osobami uprawnionymi do dochodzenia roszczeń od przewoźnika w rozumieniu Konwencji CMR i ustawy Prawo Przewozowe są nadawca lub odbiorca, w zależności od tego, który dysponuje prawem do rozporządzania przesyłką. W praktyce do chwili odbioru przesyłki i listu przewozowego przez odbiorcę, uprawnionym do odszkodowania jest nadawca, a po odbiorze przesyłki i listu przewozowego – odbiorca. Poza małymi wyjątkami, przepisy przewozowe nie cedują takich uprawnień na inne CMR dość specyficznie traktuje umowę przewozu. Zgodnie z art. 4 CMR list przewozowy CMR stanowi dowód zawarcia umowy przewozu. Stanowi również potwierdzenie przyjęcia towaru przez przewoźnika, a po podpisaniu przez odbiorcę stanowi dowód wykonania umowy. Określenie stron co do tożsamości odbywa się poprzez podpisanie listu przewozowego (art. 5 CMR) oraz wpisanie do treści listu nazwisk (nazw) i adresów nadawcy i przewoźnika (art. 6 CMR). Z powyższego wynika, że umowa przewozu zawarta na warunkach Konwencji CMR wiąże nie tyle nadawcę i przewoźnika, ale wiąże konkretne podmioty określone w liście przewozowym. Można mieć jednak wrażenie, że pomiędzy przewoźnikiem i odbiorcą przesyłki nie powstają żadne relacje. Wrażenie jest mylne, gdyż jak wynika z powyższego, przez sam fakt odbioru przesyłki przez odbiorcę nabywa on uprawnienia do dochodzenia roszczeń od przewoźnika. Co ważniejsze, przewoźnik ponosi odpowiedzialność odszkodowawczą za szkodę rzeczową w przesyłce głównie względem odbiorcy. Wyjątkiem jest utrata przesyłki w czasie przewozu i brak możliwości odbioru przesyłki – w takim przypadku uprawnionym do dochodzenia roszczeń jest CMR dość jasno określa, kto jest odbiorcą i nadawcą oraz przewoźnikiem. Określa również zakres ich praw i obowiązków oraz ponoszonej przez nich odpowiedzialności. Jaką zatem rolę w relacjach transportowych pełnią pośrednicy biorący udział w przewozie? Czy mają jakiekolwiek prawa względem przewoźnika? Jakie znaczenie ma umowa zawarta z podmiotem od którego przewoźnik otrzymał zlecenie transportowe?Prawo sobie a zwyczaje sobieW transporcie obserwuje się krótsze lub dłuższe łańcuchy dostaw, w których udział biorą nie tylko nadawcy, odbiorcy i przewoźnicy, ale również operatorzy logistyczni, spedytorzy i przewoźnicy pośredni. Pomiędzy poszczególnymi ogniwami łańcuchów dostaw istnieją określone relacje umowne, które dość poważnie ingerują w przedstawiony powyżej schemat zależności odszkodowawczych. Trudno sobie bowiem wyobrazić sytuację, kiedy uprawniony do odszkodowania (nadawca lub odbiorca) kieruje roszczenie o odszkodowanie bezpośrednio do przewoźnika wykonującego przewóz, z pominięciem podmiotu, któremu zleca wykonanie przewozu. Zazwyczaj roszczenia są kierowane zgodnie z porządkiem umownym, czyli przechodzą przez wszystkie ogniwa tego łańcucha aż do podmiotu finalnie zobowiązanego do zapłaty odszkodowania, czyli do przewoźnika faktycznie wykonującego przewóz. PRZYKŁADPrzewoźnik P2 przewozi przesyłkę od nadawcy N do odbiorcy O i w czasie przewozu dochodzi do uszkodzenia części przesyłki. Odbiorca O odbiera przesyłkę od przewoźnika w stanie uszkodzonym. WARIANT I - Zlecający przewóz: ODBIORCAW takim przypadku odbiorca O powinien skierować roszczenie o odszkodowanie bezpośrednio do przewoźnika P2. W praktyce odbiorca O, ponieważ jest zleceniodawcą przewozu kieruje roszczenie bezpośrednio do spedytora S1. Ten kieruje je do spedytora S2, ten z kolei do przewoźnika P1, a ten obciąża szkodą przewoźnika II - Zlecający przewóz: NADAWCACzęsto się jednak zdarza, że zlecającym przewóz nie jest odbiorca, a nadawca. W praktyce, jeżeli zleceniodawcą przewozu jest nadawca N, odbiorca O, który nie bierze udziału w procesie przewozu, reklamuje wadliwość dostawy nadawcy N. Ten kieruje roszczenie do spedytora S1, któremu zlecił przewóz. Ten z kolei kieruje je do spedytora S2, który obciąża szkodą przewoźnika P1, a ten przewoźnika P2. Prawo przewozowe przewiduje określony porządek przy zgłaszaniu roszczeń odszkodowawczych. Za uprawnionego do dochodzenia roszczeń odszkodowawczych uznaje odbiorcę O, a za zobowiązanego do odszkodowania przewoźnika P2. W takim przypadku to odbiorca O powinien dochodzić roszczeń od przewoźnika P2, ale jak widać utrwalone normy postępowania reklamacyjnego burzą porządek wynikający z prawa przewozowego. Jak radzić sobie w takich przypadkach?Kto ma, a kto nie ma uprawnień do odszkodowania?W dobie bardzo rozbudowanej struktury transportowej bardzo często zdarza się, że owe łańcuchy są dość długie a podmioty operują w różnych obszarach geograficznych i prawnych. Pomiędzy poszczególnymi podmiotami - ogniwami łańcuchów dostaw - istnieją różne relacje. Nadawca N lub odbiorca O zawierają ze spedytorem S1 umowę spedycji lub umowę przewozu - zazwyczaj jest to jednak umowa przewozu. Spedytora S1 ze spedytorem S2 najczęściej łączy umowa przewozu, a tego z przewoźnikiem P1 wyłącznie umowa przewozu. Pomiędzy przewoźnikami P1 i P2 i tego z kolejnymi zwykle istnieją relacje oparte na umowach przewozu. Jeżeli któryś z podmiotów nie wykona należycie zobowiązania wynikającego z umowy (błędnie zorganizuje przewóz lub uszkodzi towar w czasie przewozu) ponosi odpowiedzialność względem drugiej strony umowy (wierzyciela). Podmiot, który nie wykona zobowiązania, w rozumieniu prawa staje się dłużnikiem. Z niewykonaniem zobowiązania nierozerwalnie wiąże się obowiązek odszkodowawczy, czyli konieczność naprawienia szkody. Dłużnik jest więc zobowiązany do naprawienia szkody wierzycielowi, który z faktu poniesienia szkody posiada uprawnienie do odszkodowania. Mówimy tutaj o zobowiązaniach umownych wynikających z jednej konkretnej umowy spedycji lub przewozu. W złożonych relacjach transportowych mamy jednak do czynienia z wieloma umowami, które są nierozerwalnie związane z jednym i tym samym przewozem towaru. Jeżeli więc dojdzie do utraty lub uszkodzenia towaru w czasie przewozu powstają pytania: kto jest uprawniony do odszkodowania, kto jest zobowiązany do zapłacenia odszkodowania i komu oraz w jakiej kolejności odszkodowania powinny być wypłacane. Gdybyśmy tę zagadkę rozwiązywali ściśle według wskazań konwencji CMR, w większości przypadków uprawnienie do odszkodowania przysługiwałoby odbiorcy określonemu w liście przewozowym. W szczególnych przypadkach takie uprawnienie przysługiwałoby również nadawcy (patrz powyżej). Zobowiązanym do odszkodowania każdorazowo byłby przewoźnik wykonujący przewóz (w podanym przykładzie P2). Rozwiązanie byłoby zatem proste. Jednakże w praktyce aż takie proste nie jest, gdyż przewoźnik zobowiązany do odszkodowania (nasz P2) zazwyczaj jest wzywany do zapłacenia odszkodowania nie przez odbiorcę O, a przez przewoźnika z art. 509. § 1. wierzyciel może bez zgody dłużnika przenieść wierzytelność na osobę trzecią. Może się to odbyć za pomocą przelewu praw, ale najczęściej odbywa się w drodze zapłaty należności wierzycielowi przez osobę trzecią. Po przeniesieniu wierzytelności uprawnienie do odszkodowania przechodzi z wierzyciela na osobę trzecią, co umożliwia mu skuteczne dochodzone roszczeń przysługujących wcześniej wierzycielowi. Jeżeli przewoźników P1 i P2 łączy umowa przewozu, przewoźnik P2 (dłużnik) będzie zobowiązany do zapłacenia odszkodowania przewoźnikowi P1 (wierzycielowi), ale jedynie wtedy, gdy ten będzie uprawniony do odszkodowania. Owe uprawnienie może wynikać z faktu zapłacenia przez niego odszkodowania uprawnionemu (odbiorcy O lub spedytorowi S2). Ale żeby w takiej sytuacji spedytor S2 mógł być uznany za uprawnionego do odszkodowania, musi za szkodę zapłacić odbiorcy O lub spedytorowi S1, jeżeli ten dokonał zapłaty odbiorcy O. Jak wynika z powyższego, uprawnienie do dochodzenia roszczeń względem przewoźnika ma ten podmiot, który zapłacił odszkodowanie odbiorcy O. Reasumując, przewoźnik P2 będzie zobowiązany do zapłacenia odszkodowania przewoźnikowi P1, gdy ten zapłaci odszkodowanie spedytorowi S2, który zapłaci je spedytorowi S1, a ten z kolei odbiorcy łańcuch zobowiązań wzajemnych może być skrócony, jeżeli odbiorca O przeleje prawa do dochodzenia roszczeń od przewoźnika P2 na jeden z podmiotów pośrednich. Mogą to być spedytor S1, spedytor S2 lub przewoźnik P1. W przypadkach, gdzie zlecającym przewóz jest nadawca N (Wariant II), zapłacenie jemu odszkodowania przez przewoźnika P2 nie wypełnia obowiązku pokrycia szkody uprawnionemu, gdyż za takowego uznawany jest odbiorca O. W takich sytuacjach odbiorcy bardzo często przelewają uprawnienia do dochodzenia roszczeń od przewoźników na nadawców w drodze przelewu praw. Co do zasady nie jest istotne, czy pomiędzy odbiorcami i nadawcami dochodzi do wzajemnych rozliczeń finansowych. Przelew praw skutecznie przenosi uprawnienie na nadawcę. Jak już wspomniałem, przenoszenie wierzytelności na ścieżkach transportowych zwykle odbywa się przez zapłatę należności. Uprawnienia do odszkodowania z polisy OCPUmowa ubezpieczenia to stosunek prawny łączący zakład ubezpieczeń i ubezpieczającego. W ubezpieczeniach OCP przedmiotem ubezpieczenia jest odpowiedzialność cywilna przewoźnika za szkody w przesyłce powstałe w trakcie wykonywania drogowego transportu samochodowego, którą ponosi zgodnie z postanowieniami stosownego prawa przewozowego. Ubezpieczenia OCP należą do kategorii ubezpieczeń, w których beneficjentami są osoby trzecie, które w wyniku określonego działania lub zaniechania ubezpieczającego doznały szkody. Można zatem stwierdzić, że ubezpieczenie OCP jest zawierane przez przewoźników na rzecz osób trzecich, których interes finansowy mają ochraniać. Poprzez umowę ubezpieczenia OCP przewoźnik poniekąd ceduje swoje zobowiązanie odszkodowawcze na zakład ubezpieczeń, który wypłaca je osobom uprawnionym do odszkodowania. W tych relacjach obwiązują zasady analogiczne jak w prawie przewozowym – prawo do odszkodowania przysługuje osobom, które mają uprawnienie do dochodzenia roszczeń od przewoźnika, czyli nadawcy lub odbiorcy. Inne podmioty zaangażowane w proces przewozu (spedytorzy i przewoźnicy pośredni) nabywają takie uprawnienia wyłącznie w drodze zapłaty lub przelewu praw, ale pod warunkiem zaspokojenia roszczenia uprawnionemu, czyli odbiorcy lub nadawcy. Przewoźnik P2 nabywa uprawnienia do odszkodowania z własnej polisy OCP tylko wtedy, gdy wszystkie podmioty uczestniczące w procesie transportowym dokonają wzajemnych rozliczeń, a prawny uprawniony (odbiorca lub nadawca) otrzyma zapłatę za uprawnień do odszkodowania jest więc bardzo ważny w procesie likwidacji szkody z ubezpieczeń OCP. W dużej mierze od relacji przewoźnika z jego zleceniodawcą i z dalszymi pośrednikami zależy, czy przewoźnik udokumentuje swoje uprawnienie. Należy również wiedzieć, że im dłuższy jest łańcuch zobowiązań, tym trudniej jest udokumentować wzajemne rozliczenia pomiędzy poszczególnymi ogniwami, co jest niezbędne przy określaniu odbiorcy odszkodowania. Odpowiednio wczesne udokumentowanie tych uprawnień pozwoli nie tylko na skrócenie procesu likwidacji szkody, ale również na uniknięcie niezadowolenia i ewentualnego sporu sądowego z ukazał się w październikowym wydaniu miesięcznika TSLbiznes. Link do artykułu: Różykekspert ds. oceny ryzyka w transporciei ubezpieczeń transportowychCDS Kancelaria

szkoda na taksówce a odszkodowanie za postojowe