Kwiaty w kościele, jako element dekoracyjny stosowane były od pierwszych wieków. Początkowo składanie kwiatów związane było ze zwyczajami pogrzebowymi. W chwili, gdy pojawił się kult męczenników a ich relikwie przenoszone były do wnętrz świątyń – kwiatami w sposób naturalny zaczęto ozdabiać miejsca złożenia relikwii.
Tekst piosenki i chwyty na gitarę. Nie Szkoda Róż, WAWELE , (akordy v sławek rambek) Dobrze wiem g. Jaką drogą. Dojść do gwiazd c. W jakiś dzień F. Popłyniemy niebem. Tak czy tak B. Tylko tej c.
Jakub Galiński. Written By. Dawid Podsiadło. Release Date. 2022. Tags. Szarość i Róż Lyrics: Te paprochy co w kieszeni tak się wkręcą w dwójkę albo w klucz / Albo gdy telefon znika, a
1,7 mln views, 8495 likes, 6407 loves, 14.297 comments, 2963 shares, Facebook Watch Videos from TeoBańkologia: MODLITWA LIVE ZE ŚW. RITĄ W PRZYPADKACH
Siedem czerwonych róż. Powiedz czy będzięsz moją na zawsze już. Dziewczę kwiatami się ucieszyło. I uśmiechnęło się. Dziewczę na zawsze moją już było. I pokochało mnie. Będziemy razem do końca życia. Będziemy kochać się. Jesteśmy szczęściem, moją miłością.
26 grudnia 2009 roku, godz. 20:29 3,4°C 482. Tekst dnia 11 sierpnia 2014 roku. Nie czas żałować róż, gdy płoną lasy. czas.
. XVI C fot. M. Konopko Lepsza cząstka Niewielka miejscowość Betania, której nazwa tłumaczy się jako „dom biednych”, była świadkiem interesujących wydarzeń w życiu Jezusa. Tu mieszkała zaprzyjaźniona ... XV C fot. archiwum M. Rosik Samarytanie w sercu Argentyny W książce pt. Jezuita. Papież Franciszek dwoje argentyńskich dziennikarzy przedstawiło zapis wielogodzinnych rozmów przez dwa lata prowadzonych ... XIV C Męczennicy z Pariacoto (fot. M. Rosik) Bóg w dom – pokój w dom Wysyłając swych uczniów na misje, Jezus daje im szczegółowe wskazania, jak powinni ... XIII C Panorama z wieżowca Sky Tower, Wrocław (fot. M. Rosik) LISIE PAŁACE Należące do drapieżników lisy najczęściej budują swoje nory na pagórkach, na wzgórzach, w wąwozach ... Trójca Święta w ikonach Na wybrzeżu Szkocji (fot. archiwum M. Rosik) W historii chrześcijańskiego malarstwa, a przede wszystkim w historii ikonopisarstwa, przez wieki ukształtowały się różne reprezentacje Trójcy Świętej. ... Mądrości niemądre fot. M. Rosik Ludowa mądrość ukuła bardzo nieprawdziwe przysłowie: Kogo Pan Bóg kocha, temu krzyże daje. Nieprawdziwe, bo zakłada ono, że Bóg nie wszystkich kocha. ... Ojciec, Syn i Duch w Księdze Rodzaju fot. M. Rosik W Uroczystość Trójcy Świętej zapraszam do refleksji nad jedną z największych tajemnic chrześcijaństwa. Audycja „Głos na pustyni” nadawana jest w Radio „Wrocław” ... Dekalog i jego historyczne tło fot. archiwum. M Rosik Czy Tora (Pięcioksiąg) spadła na Izraelitów wprost z nieba? Czy Dekalog ma swoje odpowiedniki w prawodawstwie innych starożytnych ludów? Na czym ... PRZESTRZEŃ, KTÓRA OGARNIA WSZYSTKO fot. M. Rosik Szwedzki lekarz polskiego pochodzenia, Axel Munthe, praktykował między innymi w Rzymie i na Capri. Żył na przełomie XIX i XX stulecia. Był ... Renesansowa Trójca fot. M. Rosik Jedno z najbardziej znanych malarskich przedstawień Trójcy Świętej wyszło spod pędzla piętnastowiecznego Włocha Tommaso do Ser Giovanni do Simone, znanego jako Masaccio. ... O co chodzi w nauce? Epizod pierwszy Cartagena, Kolumbia (fot. M. Rosik) Wpis nosi tytuł „O co chodzi w nauce?”. Ale o co chodzi w tym wpisie? O zdemaskowanie pewnych praktyk, które ... Moc – miłość – myślenie Panorama Wrocławia z wieży Sky Tower (fot. M. Rosik) Z tej właśnie przyczyny przypominam ci, abyś rozpalił na nowo charyzmat Boży, który jest w tobie ... Pascala Pignault przypadek szczególny fot. archiwum M. Rosik Pascal Pingault był niegdyś człowiekiem z marginesu. Świadomą decyzją zerwał swe więzy z Kościołem i rozpoczął życie wśród narkomanów, alkoholików, wagabundów. ... Justyn Męczennikiem zwany Justyn poniósł śmierć męczeńską w Rzymie ok. 165 roku (fot. M. Rosik) Justyn, zwany później Męczennikiem, przyszedł na świat około setnego roku we Flavia Neapolis, ... Herbert i ekonomia fot. M. Rosik Lubię powracać do niektórych książek. Mam nawet w swojej bibliotece półkę z powieściami, które otwierać mogę na chybił – trafił i nigdy ... Jezusowa Odyseja do nieba fot. M. Rosik Przypisywana Homerowi „Odyseja” powstała w VIII w. przed Chr. Łukasz pisał kilkadziesiąt lat po zmartwychwstaniu Chrystusa. Homer w swoim geniuszu fabułę poematu ... Wokół metod egzegezy biblijnej fot. archiwum M. Rosik Interdyscyplinarne Laboratorium Badań nad Chrześcijaństwem, Instytut Nauk Teologicznych Uniwersytetu Szczecińskiego wraz z Interdyscyplinarnym Kołem Szkoły Doktorskiej US zaprosiło 25 maja 2022 ... Lekarstwo miłości fot. M. Rosik Psychologowie wskazują na dwa możliwe skutki studenckiego zakochania się: stan taki albo powoduje roztargnienia w nauce albo wręcz przeciwnie, wzmaga aktywność intelektualną. ... Aplikacja Duch Pocieszyciel fot. M. Rosik Wielkie sieci komórkowe uruchomiły aplikację zwaną „przypominaczem”. Nie musimy już pamiętać o terminie utraty ważności dowodu osobistego, spotkaniu z klientem czy urodzinach ... Dzień przed Elisabeth Kübler Ross, autorka zaliczanej już do klasyki książki „Rozmowy o śmierci i umieraniu” twierdzi, że na ostatnim, wyróżnionym przez nią piątym etapie świadomego przygotowania ... Wybrał katolicyzm Urodził się tuż po II wojnie światowej w Mediolanie w rodzinie właściciela jednego z największych na świecie koncernów medialnych „Arnoldo Mondadori Gdy miał dwa ... Dobry pasterz W audycji „Głos na pustyni” (co niedzielę w Radio „Wrocław” o godz. zapraszam na refleksję na Niedzielę Dobrego Pasterza. Listen to Dobry Pasterz # ... Niech zawieje! Wywiad z Marcinem Jakimowiczem dla artykułu „Niech zawieje!” (GN 18/2022) Marcin Jakimowicz: Jezus skazany w godzinie, gdy na dziedzińcu zabijano baranki „skłoniwszy głowę oddał Ducha”. ... Na niwach zielonych fot. M. Rosik Beduini to koczownicze plemiona arabskie, które żyją jeszcze na pustynnych i górzystych terenach dawnej Palestyny. Zajmują się głównie wypasem owiec. Zadziwiające, że ... Katolicyzm w sercu Florydy fot. M. Rosik Niedaleko Naples na Florydzie działa uniwersytet zupełnie niezwykły. Nosi miano Ave Maria, a jego założycielem jest jeden z najbogatszych ludzi USA, Tom ... Niedziela biblijna W audycji „Głos na pustyni” (co niedzielę w Radio „Wrocław” o godz. zapraszam na refleksję na Niedzielę Biblijną i Narodowy Dzień Czytania Pisma Świętego. ... Małpowanie czy naśladowanie? Piazza del popolo, Rzym (fot. M. Rosik) Kto odwiedził kiedykolwiek kaplicę seminaryjną czy zakonną, niemal na pewno wśród brewiarzy, Biblii i duchowych lektur pozostawionych w ... Pójdziesz dokąd nie chcesz Plac św. Piotra, Watykan (fot. M. Rosik) We wrześniu 1943 roku, podczas okupacji Rzymu niemiecki komendant Herbert Kappler zażądał, by w ciągu doby dostarczyć mu ... Kłopoty z matematyką Aleksandria w Egipcie (fot. M. Rosik) Na pół wieku przed Chrystusem armia Cezara dotarła do brzegów Egiptu. Gdy zajął się ogniem Pałac Królewski, nie trzeba ... NIEDZIELA BOŻEGO MIŁOSIERDZIA Salvador de Bahia, Brazylia (fot. M. Rosik) W audycji „Głos na pustyni” (co niedzielę w Radio „Wrocław” o godz. zapraszam na refleksję na Niedzielę ... Kościół za zamkniętymi drzwiami W ojczyźnie Newmana (fot. M. Rosik) John Henry Newman to przede wszystkim świadek wiary. Wiary, która najpierw wdarła się w jego życie jak huragan i ... Obrońca Piękna fot. M. Rosik Urodzona w Tespiach, a mieszkająca w Atenach Fryne była ponoć niezwykłą pięknością. Niczym gejsza zajmowała bogatych Greków wyszukanymi tańcami, czarowała słowami oraz ... Gaudi, który widział Boga W ojczyźnie Gaudiego (fot. M. Rosik) W czerwcu 1926 r. w Barcelonie było bardzo duszno. Roztargniony Antonio Gaudi w pośpiechu przemierzał miasto. Każdy dzień wypełniał ... O grzechów zatrzymaniu Katedra w Sewilli, Hiszpania (fot. M. Rosik) Chrzcielnica i konfesjonał. Jeszcze do niedawna były nieodłącznymi elementami wnętrza każdego kościoła obrządku łacińskiego. Miejsca sprawowania dwóch sakramentów. ... Piotra zmagania ze strachem Na drogach Galilei (fot. M. Rosik) Współczesna egzegeza w duchu psychologii głębi akcentuje moment strachu w tradycji Piotrowej. Wydaje się, że pierwszy spośród apostołów rzeczywiście ... Posłany do posłanych Ścianę przebogatej w dzieła sztuki Kaplicy Scrovegnich w Padwie zdobi malowidło Giotta zatytułowane „Zesłanie Ducha Świętego”. Artysta, o którym napisano, że sztukę grecką przemienił w ... On był w centrum W Bawarii (fot. M. Rosik) „Odpowiedź na proste pytanie, czy Jezus z Nazaretu był wcielonym Bogiem, jest decydująca w stosunkach międzyludzkich. Dostojewski stwierdził, że od ... Niechęć do gramatyki Annecy, Francja (fot. M. Rosik) Grzegorz zwany Wielkim był pierwszym w historii Kościoła mnichem, który został papieżem. Żyjący w VI w. benedyktyn do klasztoru wstąpił ... Poliglota z Bożej łaski Katolicka szkoła podstawowa w Hong Kongu (fot. M. Rosik) Jezusowa zachęta: „Weźmijcie Ducha Świętego!” (J 20,22) doczekała się dopełnienia pięćdziesiąt dni później. Apostołowie w wielu ... Uciekając z Rzymu Był rybakiem, człowiekiem ciężkiej pracy. Niejednokrotnie pewnie zasiadał nad błękitną taflą Jeziora Galilejskiego, by wziąć w swe dłonie sieci potrzebujące naprawy. Setki razy wypływał na ... Zmartwychwstał Pan W audycji „Głos na pustyni” (Radio „Wrocław”) zapraszam na refleksję na Niedzielę Zmartwychwstania Pańskiego Listen to Zmartwychwstał Pan # ks. Mariusz Rosik byMariusz Rosik on ... BIEG PO WIARĘ fot. M. Rosik Analiza zwyczajów pogrzebowych w Palestynie I wieku wykazuje, że szaty używane przy pochówku, całun i chusty, zwłaszcza ta, którą owijano głowę zmarłego, ... Jezus wjeżdża do Jerozolimy W audycji „Głos na pustyni” (Radio „Wrocław”) zapraszam na refleksję o sensie wydarzeń Niedzieli Palmowej Listen to Jezus wjeżdża do Jerozolimy # ks. Mariusz Rosik ... Przystanek „niebo” Marzenia o raju utraconym na przestrzeni historii wyrażane były na wszelkie możliwe sposoby, jednak najzwięźlej i bardzo bezpośrednio wyraził je pewien święty zbójca: „Jezu, wspomnij ... Stworzona przez przebaczenie Opowieści Johna Gray’a o Wenusjanach i Marsjankach, dość popularne także i u nas, dostarczają wystarczającej liczbę dowodów, że kobieta i mężczyzna, choć z jednej gliny ... Cudzołóstwo przebóstwione Aleksandria, Egipt (fot. M. Rosik) Maria Egipcjanka żyła na przełomie V i VI w., pochodziła z Aleksandrii. Była piękna kobietą i od wczesnej młodości prowadziła ... Improwizacja miłosierdzia źródło: wikipedia Rembrandt świadomie wybrał taką perspektywę malarską dla Powrotu syna marnotrawnego, by uwaga widza skupiała się na dłoniach ojca spoczywających na ramionach powracającego syna. ... Dom w ramionach Ojca fragment obrazu M. Malinowskiego (fot. M. Rosik) Biografowie twierdzą, że Rembrandt, malując powrót marnotrawnego syna, w pewien sposób uwiecznił tam własne doświadczenie. Jako młody człowiek ... Pytania spod gruzów wieży fot. M. Rosik Uczestnicy kursów archeologii Uniwersytetu Hebrajskiego jako jedni z nielicznych mogą przeżyć fascynującą przygodę. Mogą zapuścić się w głąb tunelu, który powstał w ... Wybrany Syn – wybrani uczniowie Strzegom. Konferencja „Córka Króla” (marzec 2021) Na samotną górę wynoszącą się ponad równiną Ezdrelonu można dziś wjechać taksówką. Większego przeżycia dostarcza wspinaczka. Mozolne wdrapanie się ... Piękno jest, by zachwycało fot. M. Rosik W styczniowy poranek pewien mężczyzna zaczął grać na skrzypcach na stacji metra w Waszyngtonie. Przez trzy kwadranse wykonał sześć fragmentów dzieł Bacha. ... Psychologia pokusy – pokusa psychologii Michał Archanioł, kościół parafialny w Salento, Kolumbia (fot. M. Rosik) Był czas, gdy w księgarniach religijnych pojawiły się tuziny książek rozpracowujących dokładnie grzech w perspektywie ... Rozdawnictwo płaszczy fot. M. Rosik Kiedy Gandhi mieszkał jeszcze w Afryce, władze kolonialne dyskryminowały nie tylko ludność miejscową, ale wszystkich, którzy nie byli Anglikami. Chodniki wzdłuż dróg ... „Zdrowaś, Maryjo” po polsku. Od kiedy? Budynek przy ul. Katedralnej 3, Wrocław (fot. M. Rosik) Tablica na budynku przy ul. Katedralnej 3, Wrocław (fot. M. Rosik) „Krasnal drukarz” z tekstem „Ojcze ... Dogmaty mariologiczne w Biblii? Maryja – podobnie jak i Jej Syn Jezus – byli wyznawcami judaizmu. To nie ulega wątpliwości. Prowokacyjny tytuł „Maryja, Matka Jezusa. Katoliczka czy protestantka?” miał ... Między głębią a mielizną W 1986 roku w północnej części Izraela na pewien czas zapanowała susza. Poziom wody w Jeziorze Galilejskim zacznie się obniżył i … dał początek interesującemu ... Jak ryba w wodzie Krótkie spojrzenie z niewielkiego helikoptera na srebrzyste wody Jeziora Galilejskiego całkowicie uzasadnia nazwę rozlewiska. Genezaret z hebrajskiego oznacza harfę. Jezioro rzeczywiście kształtem przypomina instrument, za ... Zapotrzebowanie na formację biblijną W audycji „Dziś w Kościele” gościem w Radiu „Rodzina” był ks. Mariusz Rosik. Rozmawia red. Maciej Bierć. „Wspólnota Hallelu Jah z Wrocławiu jest autorem projektu „Słowo ... Duch Pana Boga nade mną W lutym 2018 roku odbyła się we Wrocławiu w kompleksie Hali Stulecia ekumeniczna konferencja pod hasłem „Duch Pana Boga nade mną”. Kilka dni temu odszedł ... Jezusowa mowa ciała Amerykańskie badania o skuteczności komunikacji dowodzą, że treść wypowiedzi, czyli przekaz słowny, tylko w siedmiu procentach wpływa na wiarygodność i skuteczność komunikacji. W trzydziestu ośmiu ... Kim byli Trzej Mędrcy? Święta Rodzina ucieka do Egiptu. Arras w kawiarence Sióstr Szkolnych Notre Dame we Wrocławiu (fot. M. Rosik) Spotkać się w Słowie. Lektura obowiązkowa Już za tydzień Niedziela Chrztu Pańskiego, którą rozpoczniemy liturgiczny okres „w ciągu roku”, potocznie zwany „zwykłym”. Jest więc jeszcze czas, by – choćby w ramach ... Święta Rodzina w Jerozolimie Pobyt Maryi, Józefa i dwunastoletniego Jezusa w Jerozolimie spowodowany był zwyczajem udawania się dorosłych (powyżej trzynastu lat) Żydów, trzy razy do roku (Pascha, Pięćdziesiątnica i ... Rekolekcje adwentowe Zapraszam do wysłuchania trzech konferencji wygłoszonych w dniach w parafii św. Franciszka z Asyżu w Kielcach, prowadzonej przez oo. kapucynów. Rekolekcje oparte zostały o ... Na skrzydłach wiatru Internauci buszujący po biblijnych blogach zżymają się czasem na napuszony, patetyczny czy archaizujący, a mało zrozumiały dziś język niektórych przekładów. Ot, choćby wzmianki o wiejadle ... O zawiązywaniu butów i handlu niewolnikami Obraz Pietera Bruegela Starszego (ok. 1530-1569), zatytułowany Kazanie Jana Chrzciciela, zawieszony w Rheinisches Landesmuseum w Bonn, przedstawia tłum stojący przed srogim kaznodzieją, odziany w średniowieczne ... Biblia a życie 25 listopada 2021 gośćmi wieczornej audycji Radia „Rodzina” byli: Magdalena Konopko (Krąg Biblijny w Smolcu), Piotr Batog (Wspólnota „Droga”), ks. prof. Rajmund Pietkiewicz (PWT Wrocław) ... Odyseusz i kosmiczne katastrofy fot. M. Rosik Chyba nie ma chłopięcego umysłu, którego nie zafascynowałaby historia konia trojańskiego. Przygody powracającego z mitycznej Troi Odyseusza przedstawił w pisanym heksametrem eposie ... Nie z tej ziemi fot. M. Rosik Piłat wkradł się nie tylko do Credo, ale i do Ewangelii. Wyglądając zza jej kart, słyszy wyjaśnienia Jezusa:„Królestwo moje nie jest z ... Christ’s coming [fot.: wikipedia] Over 150 years ago, a very famous English painter, Holman Hunt painted the picture known today as “The light of the world”. In ... Drzewo figowe i pukający Chrystus Holman Hunt, angielski malarz dziewiętnastowieczny, autor obrazu zatytułowanego Światłość świata, był założycielem Bractwa Prerafaelitów. Stowarzyszenie artystyczne sprzeciwiało się rygorystycznej wiktoriańskiej moralności i sztuce czystko akademickiej. ... Tefillin fot. M. Rosik Odpowiadając na pytanie uczonego w Piśmie o największe przykazanie, Jezus wskazuje na dwa istotne aspekty religijności i życia moralnego: miłość Boga i ... Absolutnie najdroższy Z Kiko Argüello, założycielem Neokatechumenatu, w Domus Galilaeae (fot. archiwum: M. Rosik) Włodzimierz Sołowiow w „Krótkiej powieści o Antychryście” opisuje w profetyczny sposób rolę chrześcijaństwa ... Świat, w którym narodził się Kościół Ruiny antycznego Koryntu (fot. archiwum: M. Rosik) Oto trzy konferencje wprowadzające w lekturę Dziejów Apostolskich. Link: tutaj: (1) „Świat, w którym narodził się Kościół” – ... Oto Bóg królował z drzewa fot. archiwum: M. Rosik Początki Zamku Królewskiego w Warszawie sięgają XIV wieku. Wtedy powstała Wieża Wielka, dziś zwana Wieżą Grodzką. W XVI i XVII wieku, ... Jezus i służby specjalne fot. M. Rosik Malutka wyspa Bornholm, oblana wodami Bałtyku, zachwyca ciszą i naturą. Charakterystycznym elementem bornholmskiego krajobrazu są niewielkie kościoły – rotundy, budowane na kształcie ... Hieronim. Patron biblistów „Św. Hieronim” autorstwa Domenico Ghirlandaio, przedstawiciela szkoły florenckiej okresu quattrocento (wszystkie fot.: archiwum M. Rosik) Hieronim to z pewnością jeden z geniuszy przełomu IV i V ... Zwykłe przeoczenie fot. M. Rosik To był przypuszczalnie kwiecień, około 30 roku. Jerozolima spowita była głęboką ciszą. Niemal wszyscy mieszkańcy miasta pogrążeni byli jeszcze we śnie, gdy ... Plewy rzucane na wody Okolice Cezarei Filipowej leżą w najbardziej na północ wysuniętej części Galilei, na południowych stokach gór Hermon. Nazwa Cezarea Filipowa pochodzi od Filipa, syna Heroda Wielkiego, ... Z tamtej strony obłoków Nad warszawskim Okęciem wisiały ciemne chmury. Za wielkimi szybami lotniska świat osnuty był szarością. Od rana nie przestawało padać ani na chwilę. Taki posępny dzień. ... Duchowa laryngologia Katedra w Ratyzbonie W ostatnich latach otolaryngolodzy poczynili duże postępy w dziedzinie wszczepiania implantu ślimakowego osobie, która całkowicie lub w dużej części utraciła słuch. To ... Dotknięcie Na szlakach Bedy Czcigodnego. Oxford Na przełomie VII i VIII wieku bez wątpienia należał do absolutnej elity intelektualnej Europy. Zajmował się astronomią i przyrodoznawstwem, pisał ... Mądrzejszy ( Benedykt XVI w Mariazell (Austria) we wrześniu 2007 roku (fot. M. Rosik) Jego droga naukowa nie była usłana różami. Poszczególne szczeble na drabinie wiedzy przechodził ... Paradoksy niekonsekwencji ( Kaplica przy Grocie Mlecznej, Betlejem (fot. M. Rosik) Kilka lat temu dużo humorystycznych komentarzy wzbudziło wyznanie Aleksandra Łukaszenki: „Ja prawosławnyj ateist”. Okazuje się jednak, że ... Niewiasta obleczona w słońce Podstawowe znaczenie całego tekstu (Ap 12,1-18) dotyczy Kościoła. Wizjoner kreśli przed czytelnikami losy Ciała Chrystusa przedstawionego jako Niewiasta, która stoczyć musi walkę ze Smokiem. Wizja ... Z niebios królowanie ( Witraż w kościele w El Salento w Kolumbii (fot. M. Rosik) Królowa – żona króla nie odgrywa w Izraelu znaczącej roli, ta natomiast przypada królowej ... Katolicyzm z jednej chwili ( Ona należała do skrajnej lewicy, on był malarzem i poetą. W latach sześćdziesiątych żyli wśród hipisów. Uważali się za anarchistów. Inni mówili o nich – ... Priorytety ( Mówił o sobie często: „Jestem tylko biednym chłopem”. Rodzice sprzedali parę wołów, by mógł ukończyć seminarium. Kapłanem został w wieku dwudziestu lat. W tamtych czasach ... Ze słownikiem w ręku ( Przed cudownym rozmnożeniem chleba Jezus zadaje Filipowi pytanie: „Skąd kupimy chleba, aby oni się posilili?” (J 6,5). Ewangelista dodaje, że Jezus mówił to, wystawiając apostoła ... Bez odpowiedzi ( Clive Staples Lewis, jeden z najwybitniejszych pisarzy chrześcijańskich XX wieku, wielokrotnie w swych książkach mówił o Bogu miłosiernym, dobrym i współczującym. Jego religijne refleksje jednak ... Bez niuansów ( Jeszcze kilkanaście lat temu w każdej polskiej diecezji był jeden, czasem dwóch egzorcystów. Dziś jest ich w naszym kraju niemal stu pięćdziesięciu. I to wciąż ... Nazaretańskie zdziwienie ( Pod koniec VI w. nieznany z imienia pielgrzym z Piacenzy odwiedził Nazaret. W swoich zapiskach zanotował: „Dom Najświętszej Maryi został przekształcony w bazylikę, a jej ... Powiedz tylko słowo ( Tuż przed przyjęciem Komunii Świętej modlimy się: „Panie, powiedz tylko słowo, a będzie uzdrowiona dusza moja”. To prawda, że w języku łacińskim pojawia się w ... Żydowskie tło liturgii chrześcijańskiej „Nie ulega wątpliwości, że różne aspekty liturgii chrześcijańskiej zakorzenione są w religii Jezusa – w judaizmie. Chrześcijaństwo bowiem wyrasta z korzeni wiary Abrahama, Izaaka i ... Kościół, serce czy krzyż? ( W Kafarnaum (fot. M. Rosik) W historii egzegezy opowiadanie o uciszeniu przez Jezusa burzy na jeziorze doczekało się wielu symbolicznych – czy może lepiej: alegorycznych ... Jeszcze nie czas ( Las Bożych Cedrów, Liban (fot. M. Rosik) Louis Leo Holtz to dawny amerykański futbolista, doświadczony trener, a ostatnio także mówca motywacyjny. Urodził się w 1937 ... Oddanie 33. Świadectwo Oddanie33 to 33-dniowe rekolekcje przygotowujące do aktu oddania się Matce Bożej, które stały się w Polsce wielkim duchowym fenomenem. W samym 2020 roku w tych rekolekcjach ... Wzmożony ruch ( Hong Kong nocą (fot. M. Rosik) Sformułowanie „wzmożony ruch” kojarzy mi się w pierwszym rzędzie z korkami na ulicach, nerwowymi odgłosami klaksonów i kierowcami, którzy ... Księga Rodzaju o Trójcy Świętej Czy to możliwe, że w pierwszej księdze biblijnej – Księdze Rodzaju – ukryta została prawda o Bogu w trzech Osobach? Sprawdźmy! „Głos na pustyni” na ... Proroctwa, sny, widzenia Tekst i fot.: A. Combik (GN) W wigilię Zesłania Ducha Świętego na wrocławskich Popowicach – po Mszy św. pod przewodnictwem bp. Andrzeja Siemieniewskiego – ks. ... Moc, miłość, myślenie Skye Island, Szkocja (fot. M. Rosik) Apostoł Paweł więziony w Rzymie zdaje sobie doskonale sprawę, że zbliża się czas jego odejścia z tego świata. W ... Kłopoty z Parakletem ( Piąte wydanie Biblii Tysiąclecia nazywa Go Parakletem: „Gdy jednak przyjdzie Paraklet, którego Ja wam poślę od Ojca, Duch Prawdy, który od Ojca pochodzi, On zaświadczy ... Ponad aniołami Wstępując do nieba, Jezus zapowiada nadprzyrodzone znaki, które miały potwierdzać głoszone orędzie o zbawieniu: „I rzekł do nich: Idźcie na cały świat i głoście Ewangelię wszelkiemu ... W Duchu ( Ewangelia Marka powstała zapewne najszybciej spośród wszystkich czterech dzieł ewangelistów w ich obecnej formie. Badania egzegetów wykazują, że zakończenie Ewangelii pochodzi z nieco późniejszego okresu. ... Nowość ( Dlaczego Jezusowe przykazanie miłości nazywamy nowym? Czyż nie jest stare, jak stare jest Prawo Mojżeszowe? Czy nie zapisano go na kartach Księgi Kapłańskiej? Czy Żydzi ... List św. Jakuba. Wprowadzenie Jakub, zwany także Sprawiedliwym uchodził za żydowskiego tradycjonalistę. Można przypuścić, że po śmierci Chrystusa wciąż zachowywał żydowskie przepisy pokarmowe. Można także spodziewać się, że chrześcijanie zgromadzeni ... Jak dzieci ( Często z uśmiechem na twarzy wspominam czasy, gdy dane mi było uczyć religii w jednej z wrocławskich szkół podstawowych. Zawsze zadziwiała mnie świeżość myślenia dzieci ... Pasterz, świadek i męczennik ( Badacze zwierzęcych zwyczajów dość dobrze opisali zachowanie watahy wilków czyhających na ofiarę. Jeśli liczy ona około dziesięciu wilków, zazwyczaj trzy z nich są tropicielami. To ... Czy serce nie pałało w nas? Biblia jako słowo Boga może przemienić nasze życie. Przez proroka Izajasza Bóg poucza: „Zaiste, podobnie jak ulewa i śnieg spadają z nieba i tam nie ... Więzienie czy świątynia? ( Ewangelista Łukasz został ogłoszony patronem lekarzy. Dlaczego? Bo używa w swym dziele nazwy „puchlina wodna”. Tak precyzyjny może być tylko lekarz, nieprawdaż? Zresztą o lekarzu ... Którym grzechy odpuścicie Kiedy Jezus ukazał się apostołom w wieczerniku w niedzielę zmartwychwstania, rzekł do nich: „Weźmijcie Ducha Świętego! Którym odpuścicie grzechy, są im odpuszczone, a którym zatrzymacie, ... Karmienie umysłu ( Zachodnie szaleństwo pozbywania się symboli religijnych z przestrzeni publicznej trwa. Niekiedy znikają krzyże nawet z budynków kościelnych. Wszystko po to, by nie razić uczuć religijnych ... Pierwszego dnia po szabacie Mozaika na fasadzie katedry św. Marka przedstawia scenę zmartwychwstania. Chrystus w geście zwycięstwa nad światem ciemności ma uniesioną prawą dłoń. Z Jego postaci bije blask. ... W świecie symboli ( Jan apostoł – najmłodszy spośród uczniów Jezusa miał dużo czasu na głęboką teologiczną i egzystencjalną refleksję nad życiem i słowami Jezusa. Umiłowany uczeń Pana po ... Co się wydarzyło w wieczerniku? W Wielki Czwartek Kościół celebruje ustanowienie dwóch sakramentów: kapłaństwa i Eucharystii. Rozpocznijmy od tego drugiego. Ewangelie zawierają trzy opisy ustanowienia Eucharystii (Mk 14,22-25; Łk 22,19-20; ... Niedziela Męki Pańskiej W Niedzielę Palmową świętujemy uroczysty wjazd Jezusa do Jerozolimy. Mateusz rozpoczyna opowieść o tym wydarzeniu wzmianką, iż Jezus przyszedł do miejscowości Betfage, która leży na ... Mroczne tajemnice ( Ukrzyżowanie Jezusa według relacji Markowej nastąpiło o trzeciej godzinie dnia, a więc około godziny Wzmianka o tym, że od południa „mrok ogarnął ziemię aż ... W ekstazie ( Jednym z klejnotów rzymskiego kościoła Santa Maria della Vittoria jest rzeźbiarskie przedstawienie Ekstazy świętej Teresy. Kaplica przemieniona jest jakby w salę teatralną, w której scenę ... Marzenie Boga ( Angielski filozof John Stuart Mill (1806-1873) sformułował odwieczne pytanie o współistnienie zła i Boga w następujący sposób: jeśli Bóg jest wszechmogący, wszechwiedzący i dobry, to ... O czytaniu w myślach ( Ponoć połowa sukcesu – jeśli w kategoriach sukcesu w ogóle można mówić o modlitwie – kryje się w samym początku rozmowy z Bogiem. Ojcowie duchowni ... Grzesznicy na górze ( Wodospad Niagara (fot. M. Rosik) Pewien student psychologii Uniwersytetu Kalifornijskiego w Los Angeles nawrócił się podczas ewangelizacji ulicznej. Początkowo przyciągnęła go muzyka. Gdy podszedł bliżej ... Słowo i jego moc ( W dzielnicy Żydów ortodoksyjnych w Jerozolimie lub przy Murze Płaczu zobaczyć można czasem bardzo osobliwe sceny. Dwóch mężczyzn, wyznawców judaizmu ubranych tradycyjnie w czarne fraki ... W katedrze i na śmietniku ( Pochodząca z Irlandii siostra Briege McKenna należy do zgromadzenia Ubogich Sióstr Świętej Klary. „Obok ogromnego wysypiska śmieci w górach Meksyku zebrały się tysiące biednych ludzi. ... Uwalnianie w milczeniu ( W 2017 roku oficjalny urząd przy Watykanie o nazwie Międzynarodowe Służby Katolickiej Odnowy Charyzmatycznej w porozumieniu z Dykasterią ds. Świeckich, Rodziny i Życia wydał dokument ... Strach kontra miłość ( Kafarnaum. W powietrzu unosi się szum fal jeziora Genezaret. W sobotni poranek Jezus wchodzi do synagogi. „Czego chcesz od nas, Jezusie Nazarejczyku? Przyszedłeś nas zgubić. ... Prawo dwóch dróg. Dwugłos z Jerzym Kichlerem XXIV Dzień Judaizmu w Kościele katolickim we Wrocławiu już za nami. Bardzo dziękujemy wszystkim sympatykom za uczestnictwo w wydarzeniu poprzez transmisję online. Zapraszamy do obejrzenia ... Intrygująco o Chrystusie W wigilię ogłoszonej przez Franciszka 30 września 2019 roku Niedzieli Słowa Bożego, przypadającej na III Niedzielę w ciągu roku, zapraszam do rozmowy o książce „Jezus ... Niedziela Słowa Bożego Raz jeszcze poznaj siedem powodów, dla których warto czytać Biblię! Nie wyobrażam sobie, aby tego postu nie okrasić muzą mojego znakomitego Studenta! Brawo, Kuba! Keep ... Niebo, ewentualnie piekło ( Sokrates głosił, że wystarczy wiedzieć, co jest dobre, a wówczas łatwo przyjdzie wprowadzić to w życie. Wiedzieć, czym jest sprawiedliwość i postępować sprawiedliwie, to jedno ... Znad Jordanu do wieczernika ( Co łączy Jana Chrzciciela z ostatnią wieczerzą? Ostatnia wieczerza była ucztą paschalną. Przebiegała według jasno określonego rytuału. Żydzi sprawowali ją tak samo na kilka wieków ... Egzorcysta pogan ( Chrzest Jezusa budził zakłopotanie od samych początków istnienia Kościoła. I nie mam tu na myśli Ojców Kościoła, czyli chrześcijańskich pisarzy pierwszych wieków. Wydarzenie, które rozegrało ... Trzech króli w „Trójce” James Tissot, „The Journey of the Magi” (wikipedia/public domain) Materiał przygotował Piotr Kaszuwara. Mini-audycja została nadana 6 stycznia 2021 w Polskim Radio Program Trzeci. Zapraszam! Listen to ... Herod, oliwa i zmartwychwstanie ( Zasadniczą częścią lampy oliwnej jest pojemnik, najczęściej o owalnej formie. Wystarczyło do niego odpowiednio umocować knot, by już po chwili lampa rozbłysła jasnym światłem. Jeśli ... Apostoł Paweł – świadek, misjonarz , teolog W ramach spotkania zorganizowanego Centrum Edukacyjne EWST we Wrocławiu zapoznamy się z życiorysem św. Pawła na szerokim tle historyczno-relihijnym Palestyny i całego basenu Morza Śródziemnego ... Teologiczne fantazjowanie ( Od pewnego czasu nurtuje mnie pytanie z pogranicza fantazji i teologii. Wyobrażam sobie Maryję i Józefa oczekujących na narodziny Jezusa. Z drżeniem serca czekają na ... Adwent i Boże Narodzenie z Edytą Stein „Ten kto należy do Kościoła, słysząc dzwony roratnie czy pieśni adwentowe, odczuwa w sercu świętą tęsknotę; u tego, dla którego niewyczerpane źródło świętej liturgii stoi otworem, kołacze do drzwi Wielki Prorok ... Jakże to się stanie? fot. M. Rosik Ujmująco wygląda „Zwiastowanie” Donatellego kościele Santa Croce we Florencji. Ujmująco, bo płaskorzeźba prezentuje archanioła Gabriela klęczącego przez Maryją, nie odwrotnie, jak ma ... Sen Maryi ( Oto współczesna irlandzka legenda. Maryja opowiada mężowi swój sen: „Miałam sen, Józefie. Nie rozumiem go do końca, ale wiem, że był o urodzinach naszego Syna. ... Łaski pełna Łaska jest pierwszym darem, jaki Maryja otrzymuje od Boga. Znajduje on swe potwierdzenie w słowach anioła: „Nie bój się, Maryjo, znalazłaś bowiem łaskę u Boga” ... Chanuka Do menory dodaj jeszcze dwa światła, a otrzymasz świecznik chanukowy. Dziś wyznawcy judaizmu świętują Chanukę – święto rekonsekracji świątyni jerozolimskiej. A ponieważ według przekonań chrześcijan ... Zwodzenie ( Nie był światłością. Przyszedł, aby opowiedzieć o światłości. Nie był Mesjaszem. Nie był także Eliaszem. Przynajmniej tak deklarował. W ogóle nie uważał się za proroka. ... Adwent z Niepokalaną Zapraszam do odsłuchania czterech konferencji wygłoszonych w ramach rekolekcji adwentowych w parafii Matki Bożej Bolesnej we wrocławskim Strachocinie w dniach roku. Co mówi Biblia ... Adwentowe światło Niewielkie duńskie miejscowości przyciągają swym urokiem szczególnie o zmroku. W malutkich oknach kamienic, przyozdobionych kwiatami i kolorowymi wiszącymi dekoracjami, które oddają klimat ciepła i intymności, ... Równy Ojcu ( Żydzi, unikając przez szacunek wymawiania imienia Bożego, posługiwali się słowem „Pan” (Adonai). Dla Pawła, apostoła narodów, to Jezus jest Panem. Bóg przedstawił się Mojżeszowi jako ... Cezarea Nadmorska W 25 roku przed Chr. Herod Wielki rozpoczął budowę portu przy Morzu Śródziemnym w mieście należącym niegdyś do Fenicjan. Nadał mu imię na cześć Cezara ... Wyrwani z sidła ( Ogłoszona przez św. Jana Pawła II patronka Europy, Edyta Stein, późniejsza Teresa Benedykta od Krzyża, od 1911 roku studiowała germanistykę, psychologię i historię na uniwersytecie ... Wieczernik Wieczernik znany był od wczesnych wieków chrześcijaństwa jako „górny Kościół apostołów”. Była to przecież katedra św. Jakuba, pierwszego biskupa Jerozolimy. Nic więc dziwnego, że w ... Spotkanie ( W Ajutija w sercu Tajlandii wylewał się z niebieskich zbiorników deszcz. „Wylewał się”, bo „padał” to zupełnie nieodpowiedni czasownik. W kraju Tajów deszcze nie padają, ... Bazylika Grobu Pańskiego (2) Po śmierci i zmartwychwstaniu Chrystusa chrześcijanie sprawowali w miejscu grobu liturgię do wybuchu powstania żydowskiego przeciw Rzymianom, a więc do roku 66. Czynili to niemal ... Pięć talentów Zarówno listopadowa zaduma nad życiem i śmiercią, jak i klimat kończącego się już roku liturgicznego (niedługo rozpoczynamy Adwent), skłania nas do podsumowań. W czytaniach dzisiejszej ... Bóg w krzywym zwierciadle ( Zaczęło się od niemieckiego ginekologa i teologa zarazem, Eberharda Schaetzinga. Pół wieku temu badacz doszedł do wniosku, że wiele chrześcijańskich par może mieć kłopoty ze ... Bazylika Grobu Pańskiego (1) Chyba każdy, kto marzy o podróży do Ziemi Świętej, wędruje myślą do miejsca, które wyobrażał sobie tysiące razy: Bazylika Grobu Pańskiego. Miejsce śmierci i zmartwychwstania ... Brzęk tłuczonego szkła ( Owadia Josef, zmarły kilka lat temu ortodoksyjny sefardyjski naczelny rabin Izraela, burzył się, gdy po stłuczeniu szkła w czasie ceremonii ślubnej słyszał gości weselnych wykrzykujących ... Góra Oliwna Od murów Starej Jerozolimy oddziela Górę Oliwną Dolina Cedronu. Góra wznosi dumnie swą głowę we wschodniej części miasta, przesłaniając widok na Pustynię Judzką, ciągnącą się ... Jezus głosi błogosławieństwa Materiał zarejestrowano, gdy Asia Bibi przebywała jeszcze w Pakistanie i wciąż nie było wiadomo, czy uda jej się ocalić życie. Dziś jest już wolna i ... Sto bram. Dokąd? Jest w Jerozolimie miejsce zupełnie niezwykłe, wyjęte jakby z innego świata, bardzo różne od współczesnych uporządkowanych żydowskich osiedli i pełnych rozgardiaszu dzielnic arabskich. To Mea ... Jak siebie samego ( W „Etyce wartości” Tischner pisał: „Człowiek jest jak płynąca poprzez czas – pieśń. Kto gra ową pieśń? Sam człowiek jest tu instrumentem i artystą”. Wykonanie ... Petra Petra leży na skrzyżowaniu dwóch dróg. Jedna prowadzi od Morza Czerwonego do Damaszku, druga – z Zatoki Perskiej do Gazy. Całość miasta wykutego w skałach ... Boskie Bogu ( Chyba wszystkim, którzy interesowali się choć przez chwilę postacią Tomasza z Akwinu, znana jest anegdota o desce wyciętej przy obiadowym stole. Tylko dzięki temu zabiegowi ... Świątynia jerozolimska Kiedy w roku 70 po Chr. wojska Tytusa wkroczyły do Jerozolimy, rozegrała się jedna z największych tragedii w historii narodu wybranego. Wódz zawołał, iż godzi ... Poza Kościołem ( Wbrew przekonaniom niektórych Kościół niezwykle rzadko formułuje dogmaty. Ostatni z nich ogłosił Pius XII niemal siedemdziesiąt lat temu. Dotyczył prawdy o wniebowzięciu Maryi, prawdy obecnej ... Tyr Wszystkie fot.: M. Rosik Tyr położony czterdzieści kilometrów na południe od Sydonu leży na półwyspie, który powstał z połączenia dawnej wyspy ze stałym lądem za ... Okręt bez kapitana ( Søren Kierkegaard chętnie porównywał społeczeństwo jego czasów do okrętu dryfującego po morskich falach. Na okręcie nie ma kapitana. Na mostek kapitański wchodzi jedynie kucharz, by ... Banias Dzisiejsze Banias, zwane za czasów Jezusa Cezareą Filipową, leży u źródeł rzeki Jordan. Czczono tu niegdyś bożka natury o imieniu Pan (stąd nazwa „Paneas”, wymawiana ... Amen ( Pochwałę prostytutek i złodziei, którzy postanowili zmienić swoje życie, rozpoczyna Jezus od uroczystej deklaracji: „Zaprawdę, powiadam wam: Celnicy i nierządnice wchodzą przed wami do królestwa ... Samaria Najważniejszym ośrodkiem kultu Samarytan jest Garizim. Teologowie do dziś nie są zgodni co do tego, czy Samarytanie w czasach Jezusa stanowili odrębną grupę etniczną, czy ... Ucieszyć się dniem ( Minęła kolejna rocznica zamachu terrorystycznego na World Trade Center. Media przypominały tamte wydarzenia. Ukazał się także wywiad z mężczyzną, który w ostatniej chwili musiał odwołać ... Tabor Współcześni Jezusowi uczeni w Piśmie twierdzili, że przed przyjściem Mesjasza pojawi się na ziemi postać Eliasza, który został uniesiony do niebios w tajemniczych okolicznościach: został ... Od-kupienie ( Światowe raporty dotyczące handlu ludźmi ukazują wiele oblicz tego przestępczego procederu. Jego ofiarami najczęściej padają kobiety. Wykorzystywane są głównie te, które nakłania się do prostytucji. ... Tabgha Misternie ułożona mozaika pod głównym ołtarzem Kościoła Rozmnożenia Chleba w Tabghdze przedstawia kosz z czterema chlebami i dwie ryby. Zgodnie z zapisem Ewangelii, Jezus miał ... Jak upominają się bracia ( O tym, że grzesznych należy upominać, nie trzeba przekonywać nikogo. W końcu to jeden z uczynków miłosiernych względem ducha. Zasadza się na wezwaniu samego Jezusa: ... Synaj Po przepłynięciu Kanału Sueskiego potrzeba około pięciu godzin jazdy, by dotrzeć do Dżabal Musa, najwyższej góry Półwyspu Synajskiego. Liczy 2285 metrów. Na szczyt prowadzą dwie ... Swój ( Sprawdziłem. O Jezusowej zachęcie do podjęcia krzyża pisałem w „Niedzieli ze Słowem” jedenaście razy. I zaczyna mi się wydawać, że niewiele nowego mogę wymyślić. Bo ... Góra Błogosławieństw Tradycja sytuuje miejsce, na którym Jezus wygłosić miał Kazanie na Górze (Mt 5,1 – 7,28), rozpoczynające się od ośmiu błogosławieństw, na niewielkim, pokrytym zielenią wzniesieniu ... Modlitwą i czujnością ( fot. W czasie szalejącego stalinizmu, wśród prześladowań Kościoła sługa Boży kard. Stefan Wyszyński mawiał, że Kościół nie ma wrogów. Gdy zdumiony rozmówca dopytywał „jak ... Kafarnaum Historia domu mieszkalnego, na którym stanął kościół, jest fascynująca. Badania archeologów dowiodły, że w I w. po Chr. był tu dom rodzinny należący do tzw. ... Inteligencja nagrodzona Inwektywa, obelga, obraza, upokarzające epitety i poniżające określenia stanowiły jeden ze środków stylistycznych antycznej polemiki oratorskiej. Ich brak w dyspucie publicznej lub dziele polemicznym pomniejszałby ... Psalm o wniebowzięciu Maryi Psalm 45 stanowi pieśń weselną dla Bożego Pomazańca. O monarsze, który poślubia swą oblubienicę, czytamy między innymi: Miłujesz sprawiedliwość, wstrętna ci nieprawość, dlatego Bóg, twój ... Betania Niewielka miejscowość, której nazwa tłumaczy się jako „dom biednych”, była świadkiem interesujących wydarzeń w życiu Jezusa. Tu mieszkała zaprzyjaźniona z Jezusem rodzina, a dokładniej dwie ... Góry Jezusa Mit o Atlasie opowiada o walce olbrzyma z Zeusem. Atlas został po przegranej skazany na podtrzymywanie nieba na swych ramionach. Gdy zaś odmówił gościny Perseuszowi, ... Mojżesz i Eliasz przy przemienieniu Wypowiedź dla Tygodnika „Niedziela” ( Uważny czytelnik sceny przemienienia Jezusa bez wysiłku odnajdzie w niej wiele elementów łączących ją z wyjściem Izraelitów z Egiptu i ... Sodoma i Gomora fot. G. Pazdro Według autora natchnionego, miasta zostały pochłonięte przez ogień i siarkę, a mieszkańcom nakazał Bóg uciekać w góry, co oznacza, że nizinne części ... Strata oswojona ( Urodzony w Eisenach i żyjący na przełomie XIX i XX wieku niemiecki pisarz Walter Flex zasłynął często powtarzanym zdaniem: „Bóg widzi śmierć inaczej niż my. ... Józef z Nazaretu Chrześcijanie w VII wieku byli przekonani, że potrafią dokładnie zlokalizować dom Maryi i Józefa. Opat o imieniu Arkulf odwiedził to miejsce około 670 roku. Tak ... Poławiacze pereł ( W Muzeum Wiktorii i Alberta w Londynie zorganizowano wystawę, pt. „Perły”. Zgromadzono szczególne eksponaty i klejnoty z perłami z całego świata. Przy okazji zaoferowano zwiedzającym ... Betlejem Listen to Betlejem # ks. Mariusz Rosik byBibleNote+ on Uwięziony w Chlebie ( W kościele Vera Cruz w Bogocie (fot. M. Rosik) Podczas Mszy świętej w uznanym przez Kościół objawieniu danym boliwijskiej mistyczce Catalinie Rivas, Jezus mówił: „Ostatnia ... Duchowe wędrówki w Radio „Kraków” „Dziesięć części piękna zstąpiło na świat. Jerozolima otrzymała dziewięć, a jedną otrzymała reszta świata” – przysłowie żydowskie. Letnią porą wyruszamy na „Duchowe wędrówki” – szlaki ... Ain Karem fot. M. Rosik Listen to Ain-Karem # ks. Mariusz Rosik byBibleNote+ on GALERIA ZDJĘĆ: KOŚCIÓŁ JANA CHRZCICIELA GALERIA ZDJĘĆ: KOŚCIÓŁ NAWIEDZENIA ŚW. ELŻBIETY Z poradnika ogrodnika ( Dzisiejsze techniki i metody pielęgnacji gleby pozwalają na zasiew zboża nie tylko w miejscach nasłonecznionych, ale także cienistych lub narażonych na wysychanie. Z jednej strony ... Z hebanową twarzą fot. M. Rosik „Gdybym spotkała tych handlarzy niewolnikami, którzy mnie porwali, a także tych, którzy mnie torturowali, uklękłabym przed nimi i ucałowałabym im ręce, ponieważ ... O czym rozmawiali Piotr i Paweł? Jerozolima. To właśnie miasto było świadkiem niezwykłego spotkania – spotkania dwóch Apostołów. Do Jerozolimy po swym cudownym nawróceniu pod bramami Damaszku i po wielu nocach ... Pszenica w Koloseum ( Teofor znaczy niosący Boga. Taki przydomek nadano drugiemu z kolei biskupowi Antiochii Syryjskiej, Ignacemu. Według jednej z tradycji miał zastąpić na stolicy biskupiej samego Piotra ... Poprzednik Pański Zainteresowanie postacią Jana Chrzciciela było żywe w I wieku nie tylko wśród chrześcijan. Józef Flawiusz pisał o nim: „Niektórzy Żydzi utrzymują, że ruinę oddziałów Heroda ... Modlitwa wśród prześladowań ( Pierwsze zorganizowane prześladowania chrześcijan w cesarstwie rzymskim rozpoczęły się za Nerona. Kiedy pożar zniszczył miasto, a cesarz został oskarżony o podpalenie, wskazał na wyznawców Chrystusa ... Co się wydarzyło w Lago di Bolsena? Niemal dokładnie w połowie drogi pomiędzy Rzymem a Florencją leży niewielkie, ślicznie położone na wzgórzach włoskie Orvieto, w którym średniowieczne kształty budowli zastygły bez ruchu ... Pasterz z katakumb ( Rzeźba Chrystusa dobrego pasterza w katakumbach Domitylli (źródło: wikipedia) W VI wieku przed Chr. w Attyce powstała rzeźba, która uchodzi za arcydzieło starożytnej sztuki greckiej. ... Serce z Ducha? Wejście do kościoła Świętej Trójcy w Wilnie (fot. M. Konopko) Kim jest On? fot. W. Kubiaczyk Przy wejściu do Kaplicy Sykstyńskiej, która porywa w świat fresków Michała Anioła, Ojciec Święty stawiał sobie pytanie o Boga, na które w ... Piękno nierozpoznane ( Niemal każdy, kto przekracza próg Kaplicy Sykstyńskiej, natychmiast milknie. Znajduje się w innym świecie. Świecie niewyobrażalnego piękna, patosu, majestatu i doskonałości. Kiedy człowiek oswoi się ... Woda, wiatr i ogień fot. G. Kryszczuk Homilia wygłoszona podczas Eucharystii Wigilii Uroczystości Zesłania Ducha Świętego w kościele Matki Bożej Królowej Pokoju 30 maja 2020 roku. Serdecznie zapraszam! Polub ... Kościół. Czy charyzmatyczny? Czy każdy chrześcijanin winien być charyzmatykiem? James Joyce w słynnym „Ulissesie” pytał „Gdzież jest trzecia Osoba Trójcy Świętej?”. Irlandzki pisarz jako wychowanek szkół jezuickich świadom ... Zaszumiało i powiało fot. G. Kryszczuk Piękny ośrodek rekolekcyjny o nazwie Arka i Gołębica stał się miejscem, które przeszło do historii katolickiego ruchu charyzmatycznego. Tam po raz pierwszy ... Miriam – wzór „nowego człowieka” Konferencja ks. Mariusza Rosika wygłoszona w ramach weekendowych rekolekcji „Miriam – pierwsza Charyzmatyczka” dla wspólnoty „Syjon” działającej przy par. św. Michała Archanioła na Muchoborze Wielkim ... Miriam – czci godna Konferencja ks. Mariusza Rosika wygłoszona w ramach weekendowych rekolekcji „Miriam – pierwsza Charyzmatyczka” dla wspólnoty „Syjon” działającej przy par. św. Michała Archanioła na Muchoborze Wielkim ... Pan wstępuje do nieba Drzewo o nazwie „Krąg życia” w Lesie Cedrowym, Liban Droga szabatowa w tradycji żydowskiej to około 1800 metrów. Właśnie w takiej odległości od murów starej ... Miriam – napełniona Duchem Świętym Konferencja ks. Mariusza Rosika wygłoszona w ramach weekendowych rekolekcji „Miriam – pierwsza Charyzmatyczka” dla wspólnoty „Syjon” działającej przy par. św. Michała Archanioła na Muchoborze Wielkim ... Kościół. Czy charyzmatyczny? Jan XXIII, zwany powszechnie „papieżem dobroci”, zasłynął ze znakomitego poczucia humoru. Gdy tuż po wyborze pewnego razu przechodził przez plac Świętego Piotra (zrezygnował z lektyki, ... Miriam z Krakowa Prosto z Radia „Kraków” z cyklu „Duchowe Koło Kultury” Różo duchowna, Wieżo Dawidowa, Wieżo z kości słoniowej, Domie złoty, Arko przymierza, zwłaszcza w maju można ... O Bożej karze Kiedy czytamy Pismo Święte, mamy do czynienia z rozwojem Objawienia. To znaczy, że pewne prawdy były inaczej rozumiane na przykład w pierwotnych formach religijności żydowskiej, ... Apokalipsa. Wprowadzenie Krąg Biblijny w podwrocławskim Smolcu właśnie przystępuje do lektury ostatniej i pewnie najtrudniejszej księgi Biblii. W dobie pandemii COVID 19 spotkanie odbyło się on-line. Wszystkim ... Zła się nie ulęknę Z Psalmu 23: „Chociażbym przechodził przez ciemną dolinę, zła się nie ulęknę, bo Ty jesteś ze mną”. Ciemna dolina jest tu symbolem każdej sytuacji zagrożenia, ... Niedziela biblijna We wszystkich kościołach naszego kraju przeżywamy w dniu 26 kwietnia 2020 roku Tydzień Biblijny pod hasłem „Kto we Mnie wierzy, będzie spożywał Chleb życia wiecznego” ... W przeddzień Niedzieli Biblijnej fot. M. Smolarek Po raz kolejny w III Niedzielę Wielkanocną przeżywać będziemy w Kościele w Polsce Niedzielę Biblijną i rozpoczniemy Tydzień Biblijny. W tym roku ... Jako na ziemi, tak i w niebie ( Książę kijowski z Ukrainy Włodzimierz I Wielki po przyjęciu chrztu miał wysłać swoich emisariuszy do Konstantynopola. Gdy przybyli do stolicy Bizancjum, zaproszono ich do uczestnictwa ... Formacja zamiast akcji. Tydzień Biblijny Gościnnie z Radia „Rodzina” „Kto we Mnie wierzy, będzie spożywał Chleb życia wiecznego” – słowa z Ewangelii wg św. Jana stanowią hasło tegorocznego Tygodnia Biblijnego. Takie ... Pierwszego dnia po szabacie fot. M. Rosik Mozaika na fasadzie katedry św. Marka przedstawia scenę zmartwychwstania. Chrystus w geście zwycięstwa nad światem ciemności ma uniesioną prawą dłoń. Z Jego ... Chrześcijanie dla lwa Briton Riviere, „Odpowiedź Daniela królowi” Jeżeli Tyber sięga murów, a Nil nie nawadnia pól, jeżeli niebo jest nieruchome, a ziemia drży, jeżeli panuje głód czy ... Pomimo drzwi zamkniętych Komentarz do Ewangelii na II Niedzielę Wielkanocną Polub stronę na Facebook II W A II W B II W C Woda i łzy ( Najbardziej powszechne określenie sakramentu głosi, że jest on skutecznym i widzialnym znakiem niewidzialnej łaski. Kto przyjmuje sakrament, ten w sposób absolutnie pewny spotyka Boga. To, ... Niepomiernie szczęśliwi Czujesz się zagubiony? Jezus przyszedł „odnaleźć to, co zginęło” (Mt 18,11). Czujesz się źle? Jezus „przyszedł do tych, którzy się źle mają” (Mt 9,12). Twoje ... Magdalena z ogrodu fot. M. Rosik Jest w Biblii księga, w której ani razu nie pada słowo Bóg. Paradoks? Może tak, tym bardziej, że według wielu to najpiękniejsza ... Pierwszego dnia po szabacie Komentarz do Ewangelii na Niedzielę Zmartwychwstania Pańskiego Polub stronę na Facebook NIEDZIELA ZMARTWYCHWSTANIA A NIEDZIELA ZMARTWYCHWSTANIA B NIEDZIELA ZMARTWYCHWSTANIA C Kiedy Ostatnia Wieczerza? Z ks. prof. Mariuszem Rosikiem dla radia „Rodzina” rozmawia Maciej Bierć Pomiędzy Janem ewangelistą i synoptykami (Markiem, Mateuszem i Łukaszem) ujawnia się wyraźna różnica co ... Skarbiec Kościoła. Eucharystia fot. M. Rosik Zbawiciel nasz podczas Ostatniej Wieczerzy, tej nocy, kiedy został wydany, ustanowił eucharystyczną Ofiarę Ciała i Krwi swojej, aby w niej na całe ... Skarbiec Kościoła. Namaszczenie chorych fot. M. Rosik Przez święte chorych namaszczenie i modlitwę kapłanów cały Kościół poleca chorych cierpiącemu i uwielbionemu Panu, aby ich podźwignął i zbawił; a nadto ... Skarbiec Kościoła. Sakrament pojednania fot. M. Rosik Ci zaś, którzy przystępują do sakramentu pokuty, otrzymują od miłosierdzia Bożego przebaczenie zniewagi wyrządzonej Bogu i równocześnie dostępują pojednania z Kościołem, któremu, ... Namaszczenie w Betanii Niewielka miejscowość, której nazwa tłumaczy się jako „dom biednych”, była świadkiem interesujących wydarzeń w życiu Jezusa. Tu mieszkała zaprzyjaźniona z Nim rodzina, a dokładniej dwie ... Dwie zdrady, jedno ocalenie ( Wydaje się, że trzy lata przy boku Jezusa powinny wystarczyć na nawrócenie największego grzesznika. Apostołowie niemal co dzień słyszeli nauczanie o Bogu pełnym miłosierdzia i ... Kara za grzechy? Co na to Biblia Gościnnie z Czy Pan Bóg może karać ludzi? Czy pandemia, z jaką mamy do czynienia, to Boża zemsta na grzesznikach? Zapytaliśmy o to biblistę ... Ziarno czy Syn? Zadaniem przypowieści jest doprowadzenie słuchacza do swoistego stanu szoku emocjonalnego i intelektualnego. Niektórzy chrześcijanie dobrze znają przypowieści. Słysząc pierwsze zdanie, z powodzeniem mogliby dokończyć opowiadanie ... Co się wydarzyło w Betanii? fot. G. Pazdro Komentarz do Ewangelii na V Niedzielę Wielkiego Postu roku A Rozmawiają dr Anna Rambiert-Kwaśniewska i ks. prof. Mariusz Rosik Polub stronę na ... Dwa kościoły jednego wezwania ( Larnaka leży na południowym wybrzeżu Cypru, a świątynia dedykowana Jezusowemu przyjacielowi, cerkiew Hagios Lazaros – zupełnie niedaleko morza. Ciemna, pokryta ikonami różnych rozmiarów, stylów i ... Dlaczego nocą? fot. M. Rosik Jerozolima tętni świętością. Oddycha nią, żyje, zapala się i gaśnie, pulsuje. Doświadczenie tego miasta należy do przeżyć z pogranicza religii. Należy wręcz ... Co się wydarzyło przy Siloe? Komentarz do Ewangelii na IV Niedzielę Wielkiego Postu roku A Rozmawiają dr Anna Rambiert-Kwaśniewska i ks. prof. Mariusz Rosik Polub stronę na Facebook Glina i woda Wypowiedź dla Tygodnika „Niedziela” ( Polub stronę na Facebook Rozwój a posiadanie pasji Ważnym kierunkiem wszechstronnego rozwoju osobowościowego jest … posiadanie pasji. Doskonale wie o tym Szaweł z Tarsu. Wypowiedź dla portalu 2 RYBY. Zapraszam! Polub stronę na ... Jezus i Jego bicz Jerozolima, model świątyni Dziś przekaz internetowych kaznodziejów skupia się na Samarytance (bo komentarze do Psalmu 91 należą już do odległej wczorajszej przeszłości). Dlatego dla odmiany ... Przy studni Jakuba Komentarz do Ewangelii na III Niedzielę Wielkiego Postu roku A Rozmawiają dr Anna Rambiert-Kwaśniewska i ks. prof. Mariusz Rosik Polub stronę na Facebook KOBIETA OD DZBANA fot. M. Rosik Wypowiedź dla Tygodnika „Niedziela” ( Polub stronę na Facebook Rozwój a wyciąganie wniosków Ważnym kierunkiem wszechstronnego rozwoju osobowościowego jest … umiejętność wyciągania wniosków. Doskonale wie o tym Szaweł z Tarsu. Wypowiedź dla portalu 2 RYBY. Zapraszam! Polub stronę ... Żydzi, kobiety i osioł Nie ulega wątpliwości, że w środowisku religijnym Palestyny I wieku status kobiety był nie tylko inny, ale wręcz niższy niż status mężczyzny. Żaden tekst biblijny ... Bliżej nieba. Przemienienie Komentarz na II Niedzielę Wielkiego Postu roku A Rozmawiają dr Anna Rambiert-Kwaśniewska i ks. prof. Mariusz Rosik Rogaty Mojżesz Polub stronę na Facebook Opublikowano na Seminarium odnowy wiary. Konferencje Zaproszenie do odnowienia relacji z Bogiem w ramach ruchu charyzmatycznego przybrało nazwę seminarium odnowy wiary lub seminarium odnowy w Duchu Świętym. Składa się na nie ... Rozwój dzięki autorytetom Ważnym kierunkiem wszechstronnego rozwoju osobowościowego jest … uznanie autorytetów. Doskonale wie o tym Szaweł z Tarsu. Wypowiedź dla portalu 2 RYBY. Zapraszam! Polub stronę na ... Czas pustyni Jezus, Karol de Foucauld, Antoine de Saint Exupéry – co łączy te postacie? Umiłowanie pustyni. Przed rozpoczęciem swej publicznej działalności Jezus czterdzieści dni przebywał na ... Jezus, pustynia i diabeł Gdyby hipotetyczny wędrowiec zagubił się na Pustyni Judzkiej, znaleźć by się mógł na Górze Kuszenia, Dżabal Quruntul. Góra oddalona jest zaledwie cztery kilometry od Jerycha. ... Potyczki z diabłem Komentarz do Ewangelii na I Niedzielę Wielkiego Postu roku A Rozmawiają dr Anna Rambiert-Kwaśniewska i ks. prof. Mariusz Rosik Duchowe koło kultury W Radio Kraków 28 lutego o godz. nadano audycję „Duchowe koło kultury”, w której mowa była o ekumenicznych inicjatywach biblijnych. Redaktor Michał Wilk ... Trzy razy nie ( Kiedy w XIII stuleciu przed Chr. Izraelici wyruszyli pod wodzą Mojżesza z Egiptu do Ziemi Obiecanej, nie potrafili oprzeć się przynajmniej trzem pokusom. Po pierwsze, ... Czas na rozwój Ważnym kierunkiem wszechstronnego rozwoju osobowościowego jest … nauka. Doskonale wie o tym Szaweł z Tarsu. Wypowiedź dla portalu 2 RYBY. Zapraszam! Polub stronę na Facebook Miłość a tolerancja Najwyższą normą etyki chrześcijańskiej jest przykazanie miłości Boga i bliźniego. Mateusz umieszcza przykazanie miłości bliźniego posuniętej aż do miłości okazywanej wrogom w Kazaniu na Górze, ... Nie stawiać oporu złemu? Komentarz do Ewangelii na VII Niedzielę w ciągu roku A Rozmawiają dr Anna Rambiert-Kwaśniewska i ks. prof. Mariusz Rosik Polub stronę na Facebook Wspaniałomyślność ( Jezus nakazuje kochać człowieka i walczyć ze złem. Uczy postawy wspaniałomyślności, ale nie tolerancji wobec zła: „Lecz jeśli cię kto uderzy w prawy policzek, nadstaw ... Powrót do źródeł Mija 54 lata od zakończenia Soboru Watykańskiego II, który wyznaczył sobie jako jeden z celów zastosowanie zasady „powrotu do źródeł”. Postanowiłem więc przyjrzeć się jednej ... Antytezy. Moc słowa Jezusa Komentarz do Ewangelii na VI Niedzielę w ciągu Roku A Rozmawiają dr Anna Rambiert-Kwaśniewska i ks. prof. Mariusz Rosik A Ja wam powiadam ( Tyberiada nocą Sześć wypowiedzi Jezusowego Kazania na Górze zwanych niekiedy antytezami, zaczynających się od słów „słyszeliście, że powiedziano” i rozwiniętych mocną frazą „a Ja wam ... Modlitwa Jezusa Nikt nie zaprzeczy, że nieodzowną formą rozwoju życia duchowego jest modlitwa. Chrześcijanin, który swoje imię bierze właśnie od Chrystusa, w Nim przede wszystkim widzi wzór ... Miasto, światło, sól Komentarz do Ewangelii na V Niedzielę w ciągu roku A Rozmawiają dr Anna Rambiert-Kwaśniewska i ks. prof. Mariusz Rosik Polub stronę na Facebook Jasność ( Każdy, kto choć raz jechał nocą drogą z Tel Awiwu do Jerozolimy, nie zapomni nigdy otaczającego go krajobrazu. W mroku widać jedynie zarysy wzgórz. Są ... Dusza mieczem przeszyta Scena ofiarowania czterdziestodniowego Jezusa w jerozolimskiej świątyni owiana jest poświatą tajemniczości. A wszystko przez to, że odbywa się w klimacie proroctwa wypowiedzianego przez Symeona – ... Znak sprzeciwu Komentarz do Ewangelii na Święto Ofiarowania Pańskiego Rozmawiają dr Anna Rambiert-Kwaśniewska i ks. prof. Mariusz Rosik (fot. wikipedia) Polub stronę na Facebook Odłupywanie marmuru ( Ernest Hemingway pisał kiedyś: „Życie łamie każdego, a potem niektórzy są jeszcze mocniejsi w miejscu złamania”. Miał rację pisząc: niektórzy. Bo nie wszyscy. Niektórych cierpienie ... Niedziela Słowa Bożego Z czytaniem Biblii jest trochę tak, jak z przebywaniem z najlepszym przyjacielem. Im częściej z nim przebywamy, im częściej się spotykamy, tym łatwiej odgadnąć nam ... Zostawili wszystko Komentarz do Ewangelii na Niedzielę Słowa Bożego – III Niedzielę w ciągu roku A. Rozmawiają dr Anna Rambiert-Kwaśniewska i ks. prof. Mariusz Rosik Polub stronę ... Przepadł bez wieści? ( Wyszedł na ryby i już trzy lata go nie ma – mogłaby pomyśleć teściowa Piotra, gdy ten został powołany do grona apostołów i rozpoczął swą ... Słowo blisko Ciebie Z Magdaleną Ludwiną ze wspólnoty Hallelu Jah i ks. prof. Mariuszem Rosikiem, wice-moderatorem Dzieła Biblijnego Archidiecezji Wrocławskiej rozmawia Adrianna Sierocińska Chcesz przeczytać całe Pismo święte, ... Rośnie apetyt na Biblię Czy przeczytałeś choć raz w życiu całe Pismo św.? Wiesz jak się do tego zabrać? O Niedzieli Słowa Bożego dla obchodzonej po raz pierwszy w ... Szkoła Duchowości Charyzmatycznej Szkoła Duchowości Charyzmatycznej – Charyzmatykon powraca po przerwie z cyklem wykładów o chrzcie w Duchu Świętym. Instytut Nauk Biblijnych Papieskiego Wydziału Teologicznego we Wrocławiu i ... Zaginiona Arka Przymierza Z ks. prof Mariuszem Rosikiem dla programu „Drogi wiary” w TVP3 Wrocław rozmawia red. Andrzej Pasierski ( Czy niedziela jest szabatem? Najwcześniejszy tekst chrześcijański świadczący o obchodach niedzieli znajdujemy w Pierwszym Liście do Koryntian. Jest to końcowy fragment listu, w którym Paweł zachęca do zbiórki na ... O sile słowa W dzielnicy Żydów ortodoksyjnych w Jerozolimie lub przy Murze Płaczu zobaczyć można czasem bardzo osobliwe sceny. Dwóch mężczyzn, wyznawców judaizmu ubranych tradycyjnie w czarne fraki ... Roztargnienie ewangelistów? ( Żydowskie święto Paschy jest wspomnieniem wyzwolenia Izraelitów z Egiptu. Podstawowym pokarmem na uczcie paschalnej jest baranina, gdyż dokładnie to mięso spożywali prowadzeni przez Mojżesza członkowie ... Wszystko, co sprawiedliwe Jan udziela chrztu nawrócenia. Oczywiście Jezus jako bezgrzeszny takiego chrztu nie potrzebował. Rodzi się więc pytanie o znaczenie tego wydarzenia. Częściową odpowiedź znajdujemy w samym ... Znad Jordanu na krzyż ( Ewangelista Mateusz ukazuje historię Jezusa paralelnie do dziejów Izraela. Jak Izraelici wracając z niewoli egipskiej wkraczali do ziemi obiecanej, przekraczając Jordan i rozpoczynając w ten ... Dokąd gwiazda prowadziła Komentarz do Ewangelii na Uroczystość Objawienia Pańskiego: OBJAWIENIE PAŃSKIE Legenda, wokół której narosły legendy for. M. Rosik Już jutro obchodzić będziemy Uroczystość Objawienia Pańskiego. Wspominać będziemy wyjątkowe wydarzenia – tajemniczy wędrowcy składają hołd nowonarodzonemu Jezusowi. Dwa pierwsze rozdziały ewangelii ... Nadano Mu imię Komentarz do Ewangelii na Uroczystość Bożej Rodzicielki. Link: tutaj. UROCZYSTOŚĆ BOŻEJ RODZICIELKI Święta Rodzina z Betlejem Mówi się, ze nie ma na świecie kraju tak bogatego w kontrasty i zróżnicowanego pod wszystkimi niemal względami, jak niewielki obszarowo – porównywalny do Belgii ... W cieniu piramid Komentarz do Ewangelii na Niedzielę Świętej Rodziny – link: tutaj. ŚWIĘTO ŚWIĘTEJ RODZINY A Nadano Mu imię Jezus Bazylika Narodzenia Pańskiego, Betlejem (fot. G. Pazdro) Komentarz do Ewangelii na Boże Narodzenie: link – tutaj. BOŻE NARODZENIE Ten, na którego czekamy W tę chłodną na zewnątrz, ale ciepło odczuwaną w sercu ostatnią niedzielę adwentu rozpocznijmy naszą refleksję od przypomnienia sceny z Quo vadis. W cudownym rzymskim ... Maryja oczekująca Nawiedzenie. Kościół Santa Maria Novella, Florencja Scena zwiastowania, którą rysuje przed nami ewangelista Łukasz, wprowadza nas w ostatnie chwile adwentowego oczekiwania. Wpatrując się w Maryję ... Miłością ogarnięci ( Surowy ubiór i sposób życia ostatniego ze starotestamentowych proroków świadczy o radykalizmie wezwania, jakie kierował do ludzi. Wyzbycie się wszystkiego, co wydaje się luksusem i ... Niepokalana – Dziewczyna z Nazaretu W 1854 roku. Pius IX w bulli Ineffabilis Deus pisał: W pierwszej chwili swego poczęcia, za szczególną łaską i przywilejem Boga Wszechmogącego, biorąc pod uwagę zasługi Jezusa Chrystusa, ... Posłał Bóg anioła Komentarz do Ewangelii na Uroczystość Niepokalanego Poczęcia NMP (dr Anna Rambiert-Kwaśniewska i ks. prof. Mariusz Rosik) NIEPOKALANE POCZĘCIE Święta od ciemności ( „Jeśli kiedykolwiek będę świętą – na pewno będę świętą od ciemności. Będę ciągle nieobecna w niebie, aby zapalać światło tych, którzy są w ciemności na ... Uzdrowienie, Skierniewice i dar języków Po lekturze książki Marcina Zielińskiego „Między cierpieniem a uzdrowieniem” do głowy przychodzi mi tylko jedno słowo: świadectwo. Potężne świadectwo mocy Jezusa! I to nie tylko ... Oto nadchodzi… „Cicho! Ukochany mój! Oto on! Oto nadchodzi! Biegnie przez góry!” (Pnp 2,8) – wołaniem zakochanej do dna serca dziewczyny, bohaterki biblijnej Pieśni nad pieśniami, Kościół ... Jak za Noego ( Kiedy Noe na Boży rozkaz zaczął budować arkę, nic jeszcze nie zapowiadało potopu. Nic więc dziwnego, że gdy opowiada się tę historię dzieciom na lekcjach ... Coś z orłów… Obchodzimy dziś uroczystość Jezusa Chrystusa Króla Wszechświata. Nie potrafimy wyznaczyć granic Jego królestwa. Brak w nim punktów granicznych, murów obronnych i określonego terytorium. Granice królestwa ... Król wywyższony Komentarz do Ewangelii na Uroczystość Jezusa Chrystusa Króla Wszechświata w ciągu roku C Królestwo z perspektywy krzyża ( Edgar Mitchell w 1971 roku jako pilot Apollo 14 został szóstym człowiekiem, który postawił swą nogę na srebrnym globie. Astronauta tak wspomina tamte chwile: „Pierwszą ... Czy piekło istnieje? Wielu ludzi uważających się za chrześcijan nurtuje problem pogodzenia wszechogarniającej miłości Boga i Jego miłosierdzia z istnieniem piekła. Stąd rodzą się pytania: „Jak można pogodzić ... Nowa świątynia ( „Gdy niektórzy mówili o świątyni, że jest przyozdobiona pięknymi kamieniami i darami, [Jezus] powiedział: Przyjdzie czas, kiedy z tego, na co patrzycie, nie zostanie kamień na ... W listopadzie W listopadowym klimacie opadających liści i powiewu chłodnego wiatru co roku przychodzi nam zatrzymać się na chwilę w biegu życia i zastanowić nad jedną z ... Bóg żywych Komentarz do Ewangelii na 32 Niedzielę w ciągu roku C Współcześni saduceusze ( W jednym z najsłynniejszych swoich dzieł – w „Dialogach” – Platon pisał o oczyszczeniu duszy. Polega ono na tym „żeby najwięcej duszę od ciała oddzielać i przyzwyczajać ... O tych, którzy odchodzą… Na pytanie o obecność w Biblii nauczania o czyśćcu uczciwy czytelnik natchnionej księgi musi jasno odpowiedzieć: „Nie, nie ma w niej wprost wyrażonej myśli o ... Spowiedź Zacheusza ( Wspinający się na drzewo celnik to postać nieco komiczna, a całe opowiadanie o nim tchnie nutą delikatnego humoru. Jednak odmiana życia, której doświadczył przy spotkaniu ... Szczęście moje Dążenie do szczęścia nieustannie towarzyszy człowiekowi. Bohater Homera, Odyseusz, w wytrwałością podróżuje do swej Itaki, gdyż tylko tam może być szczęśliwy. Starożytny mit o Graalu ... Religia czy ideologia? ( Czasem zdarza nam się słyszeć, że religia jest ideologią. Nic bardziej błędnego. Otwórzmy jakikolwiek słownik, leksykon czy encyklopedię. W każdej z tych książek znajdziemy bardzo ... Kościół konieczny? Żyjący w III stuleciu św. Cyprian, biskup Kartaginy, sformułował postulat, który później został zdogmatyzowany: „Poza Kościołem nie ma zbawienia”. Dziś spotkać się można z postawą ... Mamy Obrońcę ( Zestawienie: kobieta, która jest wdową i mężczyzna, który jest sędzią było z pewnością szokujące dla Jezusowych słuchaczy. Dlaczego? Kobiety nie mogły być nawet świadkami w ... Skandale w Kościele Kiedy Noe na Boży rozkaz zaczął budować arkę, nic jeszcze nie zapowiadało potopu. Nic więc dziwnego, że gdy opowiada się tę historię dzieciom na lekcjach ... Wiara a ideologia Czasem zdarza nam się słyszeć, że religia jest ideologią. Nic bardziej błędnego. Otwórzmy jakikolwiek słownik, leksykon czy encyklopedię. W każdej z tych książek znajdziemy bardzo ... Gorczyca versus morwa ( Starożytni przypisywali malutkim ziarnom gorczycy, zwanej z łacińska brassica nigra, właściwości wręcz magiczne. Rozrzucenie kilku ziaren na progu domu miało zdecydowanie zwiększyć stopień kłótliwości domowników. ... Ogród Od kilku tyg w naszych refleksjach stawiamy sobie pytanie o postawę chrześcijanina wobec cierpienia. Biblijny mit o upadku pierwszych ludzi daje najbardziej zasadniczą, aczkolwiek wcale ... Ogromna przepaść ( Tęsknota za tymi, którzy odeszli już na drugi brzeg wieczności, jest czymś zupełnie naturalnym. Naturalnym jest także pragnienie, by jakoś się z nimi skontaktować. Przed ... Krzyż choroby? Ks. Józef Tischner, który w czasie, gdy nie mógł już mówić, napisał na kartce dwa słowa: „nie uszlachetnia”. Tydzień temu wspomnieliśmy, że mówienie o „krzyżu ... Miliarder z różańcem ( Pierwszą restaurację otworzył w 1960 roku. Udało się to tylko dzięki ciężkiej pracy i jasnym wymaganiom stawianym najpierw sobie, a potem wszystkim współpracownikom. Z czasem ... Dzieje się dzieją. Panel Pod koniec sierpnia 2019 roku w Bardzie Śląskim po raz kolejny spotkali się liderzy dolnośląskich (i nie tylko) wspólnot modlitewnych. Spotkanie poprowadził bp Andrzej Siemieniewski. ... Kto nie bierze krzyża Czym jest krzyż, do którego podjęcia zachęca Jezus? Jak właściwie odczytać sens tej wypowiedzi? Powraca ona na kartach Ewangelii kilkukrotnie: „Jeśli kto chce pójść za ... Pytania hipotetyczne ( Co mógł odczuwać marnotrawny syn powracający do miłosiernego Ojca? Miał przed sobą długą drogę, bo wracał z krainy pogańskiej. Miał dużo czasu, aby przemyśleć swoje ... 11 września – cezura w dziejach świata Niektórzy teologowie, próbujący zmierzyć swą myśl z problematyką zła widzianą w perspektywie Boga, odwołują się na zasadzie analogii do dzieła George Seurat’a. Jednym z najcenniejszych ... Gdy brat twój zgrzeszy Uczył Jezus: „Gdy brat twój zgrzeszy przeciw tobie, idź i upomnij go w cztery oczy. Jeśli cię usłucha, pozyskasz swego brata. Jeśli zaś nie usłucha, ... Łzy przed bramami nieba ( Timisoara. W prawosławnej katedrze, która była świadkiem rewolucji prowadzącej do obalenia rządów reżimu, trwa udzielanie sakramentu namaszczenia chorych. Kilkadziesiąt osób tłoczy się do siedmiu kapłanów ... Drzwi niebios ( Jezus w swoim obrazowym języku bardzo często sięga po kontrasty. One najłatwiej zapadają w pamięć. Tak jest i w przypadku ciasnych drzwi: „Usiłujcie wejść przez ... Stworzenie śpiewa Ciebie, Panie O owocach modlitwy w dzisiejszym „Głosie na pustyni”. Wytrwała i systematyczna modlitwa nie pozostaje bezowocna. Dokonuje przemiany życia. Daje głębszy wgląd w istotę wiary, przynosi ... Ku wolności ( Już na pierwszych stronach Ewangelii Łukasza znajdujemy opis chrztu Jezusa w Jordanie. Jan Chrzciciel ogłosił pojawienie się Mesjasza, Duch Święty w postaci gołębicy zstąpił na ... Wzięta w niebo W „Głosie na pustyni” dziś o najpiękniejszej kobiecie świata… W przeddzień Uroczystości Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny serdecznie zapraszam do odsłuchania audycji. Listen to Wzięta w ... Skarb na ulicach Kalkuty ( Postać św. Matki Teresy przychodzi mi na myśl za każdym razem, czy słucham tych słów Jezusa: „Sprzedajcie wasze mienie i dajcie jałmużnę! Sprawcie sobie trzosy, ... Modlitwa wszystkich rzeczy Z Ewangelii św. Mateusza: „Gdy się modlicie, nie bądźcie jak obłudnicy. Oni lubią w synagogach i na rogach ulic wystawać i modlić się, żeby się ... Dwa filary Z Drugiego Listu do Tesaloniczan: „Przeto, bracia, stójcie niewzruszenie i trzymajcie się tradycji, o których zostaliście pouczeni bądź żywym słowem, bądź za pośrednictwem naszego listu” ... Szata słowna ( W grudniu 2016 roku Konferencja Episkopatu Polski podjęła decyzję o przygotowaniu nowego tłumaczenia Biblii dla celów liturgicznych. Przekład ma być rewizją V wydania Biblii Tysiąclecia, ... Niedzielna Eucharystia „Jezus wziął chleb i odmówiwszy błogosławieństwo, połamał i dał uczniom, mówiąc: «Bierzcie i jedzcie, to jest Ciało moje». Następnie wziął kielich i odmówiwszy dziękczynienie, dał ... Zaniedbany Skarb Kościoła fot. M. Rosik Szkaplerz – dwa prostokątne kawałki sukna połączone sznurkiem, albo ozdobną tasiemką. Na jednym naszyty obraz Serca Pana Jezusa, na drugim Serca Maryi. ... Między kuchnią a kaplicą Gdy z drżeniem serca oznajmiłem doświadczonemu proboszczowi swoją decyzję o wstąpieniu do seminarium, zabrał mnie na długą wieczorną rozmowę. Mówił o swoim doświadczeniu kapłaństwa. Wiesz ... Wzajemna, nie naiwna Fragment fresku „Ostatnia Wieczerza” z kościoła Santa Croce we Florencji (fot. M. Rosik) W coniedzielnej audycji porannej (godz. Radia „Wrocław”, zatytułowanej „Głos na pustyni”, ... Pastor i ksiądz o Kościele Ponad miesiąc temu (maj 2019) odbyła się kolejna rozmowa pastora Dawida Pacyniaka (I Zbór Chrześcijan Baptystów we Wrocławiu) i ks. Mariusza Rosika (Papieski Wydział Teologiczny ... Między Jerozolimą a Jerychem ( Aleksandria w Egipcie. Jeden z najważniejszych ośrodków akademickich starożytnego świata. To tu w III wieku przed Chr. powstał przekład Biblii Hebrajskiej na język grecki, zwany ... Głos na pustyni „Głos na pustyni” to nowa audycja Radia „Wrocław”, nadawana w każdą niedzielę o Każdego, kto ma inne zajęcia w niedzielny poranek przed zapraszam ... Bój się Boga, nie diabła ( Na przełomie wieków, dwadzieścia lat temu w każdej polskiej diecezji był jeden, niekiedy dwóch egzorcystów. Dziś jest ich w kraju nad Wisłą niemal stu pięćdziesięciu. ...
ROZDZIAŁ SZÓSTY JAKO SIĘ WIODŁO KRÓLEWSKIEJ LATOROŚLI KSIĄŻĄTKU LULEJCE NA DWORZE KRÓLA WALOROZY. Czas nam przejść teraz do księcia Lulejki, jeszcze w kolebce ograbionego z przynależnego mu dziedzictwa przez niegodziwego stryja. Pacholę to, jak wiecie już z poprzednich rozdziałów, wzrastało w najzupełniejszej bezmyślności i wzorując się na otoczeniu, nie myślało o niczem, tylko o urządzaniu uczt i polowań, krygowaniu się przed lustrem, ujeżdżaniu ognistych rumaków i rozrzucaniu garściami pieniędzy. Lulejka był zbyt dobroduszny i lekkomyślny, by czuć żal do stryja za pozbawienie go korony, tronu i berła. Od książki uciekał jak djabeł od święconej wody, dzięki czemu przydany mu ochmistrz mógł przez dwadzieścia cztery godziny na dobę oddawać się swemu ulubionemu zajęciu, słodkiej drzemce. Za to Wielkiemu kanclerzowi, baronowi Filistrozie, z roku na rok przeciągała się mina, bo książę Lulejka wzbraniał się zgłębiać tajniki prawodawstwa paflagońskiego, które traktował z równem lekceważeniem, jak matematykę i nauki klasyczne. Nie wszyscy profesorowie jednak uskarżali się na brak pilności Lulejki. Wielki koniuszy nadworny nie miał dość słów pochwalnych dla odwagi i zręczności, z jaką Lulejka dosiadał i ujeżdżał najdziksze rumaki, beletmistrz dworski zaliczał go do najlepszych swoich uczni, Jego Ekscelencja Szambelan ogłaszał najpochlebniejsze raporty o postępach, czynionych przez księcia w trudnym kunszcie gry bilardowej, najwyższe uznanie miał dla Lujejki także Radca Dworu, Nadinspektor placów tenisowych. Gdybyśmy tak jeszcze zapytali o zdanie kapitana gwardji królewskiej, dzielnego fechmistrza Zerwiłebskiego, dowiedzielibyśmy się z pewnością, że od śmierci straszliwego generała Kotłumbaja, dowódcy wojsk Krymtatarji, któremu rapier kapitana przeszył pierś na wylot, jeden Lulejka dotrzymywał placu kapitanowi. — „Tęgi byłby król z niego! jakiem Zerwiłebski!” — mruczał kapitan pod sumiastym wąsem i marsowe oblicze jego chmurzyło się, gdy przybywszy z raportem na dwór królewski, dojrzał smukłą, zgrabną postać księcia Lulejki, gnuśniejącego w bezczynnem życiu dworskiem i trawiącego długie godziny na prawieniu komplementów księżniczce Angelice. I teraz, jak widzicie, siedzą obok siebie na ławce ogrodowej, a nawet Lulejka ujął dłoń Angeliki i tkliwemi ją okrywa pocałunkami, na co księżniczka łaskawie przyzwalać raczy. Królowa, której nie możecie zobaczyć, bo zasłania ją gęsty krzew, spogląda na nich pobłażliwie. Nie było dla niej tajemnicą, że Lulejka świata poza Angeliką nie widzi, i z radością oddałaby mu swoją jedynaczkę za żonę. Czy małżeństwo z Lulejką było także marzeniem księżniczki? Któż odgadnie, co chowa serce kobiety? To pewne, że lubiła go szczerze, bo Lulejka był bardzo pięknym i serdecznie dobrym, tylko... tylko, że księżniczka miała tak wygórowane mniemanie o swojem wykształceniu, że zwykła traktować Lulejkę jak nieuka, którego słów słucha się z uprzejmem lekceważeniem. Nieraz, kiedy późnym wieczorem błądzili po parku, albo wsparci o balustradę balkonu, wsłuchiwali się w melodyjne rechotanie żab, zdarzało się, że rozmarzona księżniczka szepnęła, podniósłszy wzrok ku niebu: — „O, jest już Wielka Niedźwiedzica”. A Lulejka, zamiast naprowadzić rozmowę na wyniki ostatnich badań nad ciałami niebieskiemi, odpowiadał śpiesznie: — „Niedźwiedzica? nie lękaj się, słodka moja Angeliko, choćby rozjuszonych tysiąc niedźwiedzic cię napadło, wszystkie położę trupem, zanim dotkną jednego włoska na twojej głowie”. — „Ach, mój poczciwy Lulejko! — wzdychała księżniczka — całe szczęście, że proch już wymyślony, bo tybyś go z pewnością nie wymyślił”. To samo było przy zrywaniu kwiatów, to samo przy chwytaniu motyli. Lulejka nie wahałby się skoczyć w przepaść najgłębszą i wspiąć na najdzikszy szczyt górski, byle zasłużyć na uśmiech Angeliki, ale o astronomji, botanice i zoologji wiedział właśnie tyle, co ja z przeproszeniem o algebrze. To też Angelika lekceważyła go tem bardziej, że jak większość ludzi, miała, według mojego zdania, zbyt wygórowane wyobrażenie o głębiach własnej swej wiedzy. W braku innych wielbicieli jednak, każdemu jej skinieniu posłusznych, chętnie przyjmowała hołdy, składane jej przez kuzyna. Król Walorozo odznaczał się bardzo delikatnym żołądkiem, a bardzo dobrym apetytem. Szczególniej, odkąd nastał na dworze królewskim niezrównany kucharz Rondelino, król zaczął objadać się tak sumiennie i tak często zapadać na zdrowiu, że przyboczny lekarz Jego Królewskiej Mości nie rokował mu długiego żywota. Na samą myśl o możliwym zgonie Jego Królewskiej Mości ciarki przebiegały po skórze chytrego ministra, markiza Mrukiozo i podstępnej ochmistrzyni dworu, hrabiny Gburyi-Furyi. W razie małżeństwa księżniczki Angeliki z Lulejką, ster rządów przeszedłby w ręce młodego księcia, a wtedy odpokutowaliby oboje za tysiąc intryg, uchybień i przykrości, których książę doznawał z ich przyczyny na każdym kroku. Jednem skinieniem palca pozbawiłby ich zaszczytnych urzędów i wypędził ze dworu na cztery wiatry. A możeby zażądał zwrotu kosztowności: pereł, tabakierek, pierścieni i zegarków, należących ongiś do nieboszczki królowej jego matki, które chciwa ochmistrzyni przywłaszczyła sobie po jej śmierci. Zapewne pociągnąłby także do odpowiedzialności Jego Ekscelencję ministra markiza Mrukiozo za skradzionych: dwieście siedemnaście tysięcy miljonów dziewięćset siedemdziesiąt ośm kroć sto tysięcy trzysta dwadzieścia dziewięć dukatów, trzynaście złotych i sześćdziesiąt sześć groszy, które zmarły król Seriozo przekazał w spuściźnie Lulejce. Często się zdarza, że ludzie najzawzięciej nienawidzą tych, którym najwięcej wyrządzili krzywdy, Tak było i w tym wypadku. Mrukiozo i Gburya-Furya wysilali całą pomysłowość w celu obniżenia biednego Lulejki w oczach królewskiej pary, Angeliki i całego dworu. Rozgłaszali więc, że królewicz jest skończonym głupcem, który nawet imienia swego nie umie napisać ortograficznie i podpisuje się „Lólejka”, a imię Angeliki pisze małą literą, że włóczy się po stajniach z podpitymi parobkami, że drzemie w kościele, że długów ma więcej niż włosów na głowie, że zgrywa się w karty z królewskimi paziami i wiele innych jeszcze plotek, bądź zupełnie kłamliwych, bądź przesadzających niemożliwie drobne błędy i uchybienia księcia. Nie przeczę, że książę Lulejka nie był bez winy, ale wszakżeż i królowa grywała w karty i król drzemał w kościele i objadał się aż do niestrawności. A jeżeli nawet książę Lulejka miał jakieś zaległe rachuneczki u Dostawcy Dworu Cukiernika, czy u nadwornego krawca, to któż temu był winien, jeżeli nie Mrukiozo, który skradł Lulejce dwieście siedemnaście tysięcy miljonów dziewięćset siedemdziesiąt ośm kroć sto tysięcy czterysta dwadzieścia dziewięć dukatów, trzynaście złotych i sześćdziesiąt sześć groszy, a teraz wypominał mu każdego dukata? Mojem zdaniem powinienby taki Mrukiozo siedzieć cicho jak mysz w dziurze i nie wtrącać się w sprawy księcia, któremu już przecież dość wyrządził złego. Potwarze i oszczerstwa w niedługim czasie zrobiły swoje. Księżniczka zaczęła spoglądać na Lulejkę niechętnem okiem, na każdym kroku dawała mu do zrozumienia, że nie jest godzien rozwiązać rzemyka u jej stópek, wyśmiewała jego nieuctwo, a na wszystkich balach dworskich i przyjęciach traktowała go tak pogardliwie, że nieszczęsny Lulejka rozchorował się wkońcu ze zmartwienia. Choroba bratanka była Jego Królewskiej Mości bardzo na rękę, bo, jak wiemy, król z tychże samych powodów co Mrukiozo i Gburya-Furya nienawidził Lulejki. Co do królowej, to można było do niej łatwo zastosować przysłowie: „Kto z oczu, ten i z myśli”. Jejmość Pani Walorozo troszczyła się tylko, żeby jej nie zabrakło partnerów do codziennej partyjki winta i gości na wieczornej „familijnej” herbatce. Reszta mało ją obchodziła. Zausznicy dworscy, których już wolę nie nazywać po imieniu, byliby najchętniej wyprawili księcia Lulejkę na tamten świat; to też nie wiem czy z ich namowy, czy z własnego przekonania Jego Eksc. Lekarz Nadworny, Pigulini, zaczął królewiczowi puszczać krew tak często i karmić go tak okropnemi miksturami, że wkońcu biedny Lulejka wysechł jak szczapa i długie miesiące przeleżał w łóżku, z którego nie mógł powstać o własnych siłach. Życie na królewskim dworze biegło tymczasem zwykłym trybem, tylko poczet dworaków paflagońskich powiększył się w czasie choroby księcia Lulejki o jednego jeszcze członka. Był nim sławny Lorenzo Gwazdrani, nadworny malarz sąsiedniego króla Krymtatarji. Wszyscy zachwyceni byli jego obrazami, bo na portretach, malowanych jego ręką, nawet Ochmistrzyni Dworu, Gburya-Furya, wyglądała młodo i wdzięcznie, a oblicze ministra Mrukiozy tchnęło dobroduszną słodyczą. — „Lorenzo trochę pochlebia” — odezwał się raz ktoś ze śmielszych znawców. — „Pochlebia? — oburzyła się księżniczka, do której uszu doszła ta uwaga — otóż bynajmniej nie pochlebia, bo ja, która jestem wyższa ponad wszelkie pochlebstwa, jestem stokroć jeszcze piękniejszą, niż na obrazie mistrza. Nie mogę jednak ścierpieć, żeby o tak genjalnym artyście wyrażano się ujemnie i poproszę kochanego papy, żeby go pasował na rycerza i nadał mu Order Złotego Ogórka pierwszej klasy” (z uwolnieniem od taksy). Nikt po takiem oświadczeniu księżniczki nie śmiał już słówka pisnąć o protegowanym przez nią malarzu, a księżniczka posunęła do tego stopnia zachwyt swój dla jego dzieł, że łaskawie raczyła wziąć u Lorenza Gwazdraniego kilka lekcyj rysunków i malowania. Napróżno dworacy krzyczeli głośno, że księżniczka jest genjuszem zbyt wielkim, by ktokolwiek mógł ją nauczyć czegoś więcej, niż umie sama z Bożej łaski, księżniczka postawiła na swojem i pod okiem mistrza Lorenza stwarzała (naturalnie w jego pracowni) wspaniałe arcydzieła, których część reprodukowano w „kalendarzu dworskim”, a inne rozkupiono po bajecznych cenach, na dobroczynnej wystawie gwiazdkowej. Wszystkie obrazy opatrzone były własnoręcznym podpisem księżniczki. Czy malowane były własnoręcznie, ośmieliłbym się powątpiewać. Mam mocne podejrzenie, że wyszły one z pod pędzla Lorenza, który nie bez ubocznej myśli zaskarbiał sobie łaski Angeliki. Podczas jednej z poufnych lekcyj Lorenzo pokazał księżniczce mały portrecik, przedstawiający młodzieńca niepospolitej urody o szafirowych oczach, tchnących szlachetną dumą i głęboką melancholją. — Kto to jest ten rycerz, czcigodny mistrzu? — zapytała Angelika, której na widok portreciku, serce zabiło gwałtownie. — Jak żyję, nie widziałam tak pięknego mężczyzny — jęknęła z zachwytu chytra Gburya-Furya. — Portret ten — odpowiedział malarz — wyobraża mego dostojnego władcę i pana, pierworodnego syna Jego Królewskiej Mości Padelli I-go, Wielkiego Mistrza Orderu Brylantowej Dyni, Wielkiego księcia księstwa Akrobatonji, Kara-Fara-Muryi i następcy tronu Krymtatarji, królewicza Bulby. Jeżeli Jej Książęca Mość zechce łaskawie rzucić okiem na jego męską pierś, dojrzy niechybnie wymalowaną na niej przeze mnie gwiazdę Orderu Brylantowego Dyni, który Jego Wysokość Król Padella najmiłościwiej na piersi delfina własnoręcznie przypiąć raczył w nagrodę zwycięstwa, odniesionego przez księcia Bulbę nad królem Ludożerji, którego wraz z 248 olbrzymami własną ręką trupem położył. Dzięki jego waleczności, nieprzyjaciele nasi poddać się musieli, choć długa i zacięta walka w wojsku naszem duże zadała straty. — Jakiż wielkoduszny wojownik! — myślała Angelika — wydaje się tak młodym, a dokonał tylu bohaterskich czynów. Z jakimże wyrazem spogląda na mnie z tego portretu! Ah, czemuż nie było mi danem poznać go i... — Królewicz Bulbo jest nietylko dzielnym, ale i wykształconym niepospolicie, księżniczko — ciągnął dalej malarz. — Włada wszystkiemi językami świata, śpiewa bosko, gra na wszystkich instrumentach i komponuje opery. Ostatni jego utwór był grany tysiąc razy z rzędu w królewskim nadwornym teatrze, a atrakcją największą sztuki był balet, w którym autor produkował się osobiście. Jak czarująco wyglądał, racz z tego wnioskować, księżniczko, że kuzynka jego, najmłodsza córka króla Cyrkazji, ujrzawszy go na deskach scenicznych, rozkochała się w nim do szaleństwa i w kilka tygodni po przedstawieniu, umarła. — Czemuż książę Bulbo nie poślubił tej biednej księżniczki? — westchnęła niespokojnie Angelika. — Wiązało ich nazbyt bliskie pokrewieństwo, księżniczko, kościół byłby się sprzeciwił ich związkowi. Książę jednak nie pragnął jej pojąć za żonę, dawno bowiem już — tu Lorenzo zniżył głos tajemniczo — pan mój oddał swe królewskie serce dziewicy godniejszej... i piękniejszej! — Jej imię? — zapytała zmieszana Angelika. — Nie mam prawa odsłaniać imienia wybranej serca mego władcy i pana — odrzekł malarz. — Może jednak mógłbyś mi powiedzieć bodaj pierwsze litery jej imienia i nazwiska — wykrztusiła z żalem księżniczka. — Tego nie mogę odmówić Jej Wysokości — odparł malarz. — Czyżby jej imię zaczynało się na literę Z? Lorenzo zapewnił, ze nie na Z. Angelika po kolei wymieniała Y, X, W, aż przeszli wstecz, całe abecadło. Malarz ciągle potrząsał głową przecząco. Kiedy księżniczka drżącym głosem wypowiedziała D i nie zgadła, twarz jej powlokła się rumieńcem radości. Po literze C musiała oprzeć się o fotel z nadmiaru wzruszenia. Przy B osłabła do reszty. — Gburciu-Furciu, podaj mi sole trzeźwiące — szepnęła, opadając bezsilnie na fotel i podtrzymywana ramieniem ochmistrzyni, spytała zamierającym głosem: — mistrzu, czyżby to było A? — Odgadłaś, księżniczko! — wykrzyknął chytrze malarz. — Imię tej, którą pan mój uwielbia do szaleństwa, zaczyna się na A. A teraz pozwól, że pokażę ci jej portret. To rzekłszy, Lorenzo ustawił na sztalugach obraz w złotych ramach, starannie okryty płótnem. I pociągnąwszy Angelikę ku sztalugom, szybkim ruchem zerwał zeń zasłonę. O radości niebiańska! Z ram złoconych zwierciadła wyjrzało ku Angelice odbicie jej własnego oblicza.
O. Jacek Salij OP Potęga modlitwy różańcowej Treść: Parę słów na temat prehistorii różańca Matka Boża Zwycięska Męczennicy różańcowi Próba uchwycenia samej istoty modlitwy różańcowej *** Parę słów na temat prehistorii różańca Zwyczaj powtarzania tych samych krótkich formuł jest powszechnym zjawiskiem religijnym. Znany w jest w tradycji łacińskiej Kościoła, wystarczy wspomnieć nasze liczne litanie, albo chociażby Psalm 136 z jego powtarzającym się refrenem “Bo Jego łaska na wieki”. Nie mniej znany jest w Kościołach wschodnich. Sznury z paciorkami do liczenia powtarzanych formuł modlitewnych lub medytacyjnych znane są również w różnych religiach niechrześcijańskich, np. w hinduizmie, buddyzmie, islamie1. Natomiast pierwsze zapisane chrześcijańskie świadectwo wielokrotnego powtarzania tych samych modlitw zawdzięczamy znanemu historykowi Kościoła, Sozomenowi. Dotyczy ono sławnego patriarchy życia pustelniczego, Pawła z Teb (228-341): “Ciągle się modlił, codziennie trzysta modlitw składając Bogu w ofierze, jakby się uiszczał z jakiejś daniny. Aby się zaś niepostrzeżenie nie pomylić w rachubie, trzysta kamyków wrzucał w zanadrze, i po każdej modlitwie jeden kamyk wyrzucał. Kiedy wyrzucił ostatni kamyk, znaczyło to, że liczba modlitw równa się pełnej liczbie kamyków”2. Z kolei zapewne pierwsze świadectwo wielokrotnego odmawiania Zdrowaś Mario znajduje się w żywocie Ildefonsa, biskupa Toledo (+667)3. Sam jednak zwyczaj modlenia się słowami Archanioła Gabriela jest wcześniejszy, początek wziął z liturgii, o czym świadczą najstarsze księgi liturgiczne4. Dość długo dokonywało się przyłączanie imienia Jezus do Pozdrowienia Anielskiego. Rainer Scherschel łączy to z zapoczątkowanym przez św. Anzelma z Canterbury nabożeństwem do Imienia Jezus5. Papież Urban IV (1261-1264) udzielił 30 dni odpustu za dołączenie do Pozdrowienia Anielskiego imienia Jezus. Proces dołączania imienia Jezus do Zdrowaś Mario przebiegał zapewne powoli, skoro jeszcze kilka razy papieże popierali odpustami ten dodatek – Jan XXII (1316-1334) oraz Innocenty VIII w swojej bulli Splendor paternae gloriae z 26 lutego 14916. Jeśli idzie o drugą część Zdrowaś Mario, została ona umieszczona w brewiarzu rzymskim dopiero na polecenie Piusa V (1566-1572).7 Co najmniej dwa poważne argumenty wskazują na szczególną rolę św. Dominika (+1221) w dziejach różańca. Po pierwsze, wielki propagator różańca, bł. Alan de la Roche (1428-1475) wielokrotnie i z naciskiem podkreślał, że pierwszym krzewicielem różańca maryjnego był właśnie św. Dominik8 - bardzo możliwe, że Alan jest wyrazicielem żywej wtedy tradycji, wyrastającej z rzeczywistych faktów z życia św. Dominika. Po wtóre, zachowało się kilka obrazów z XIV wieku (w kościele w Muret znajduje się nawet taki obraz z XIII wieku), przedstawiających św. Dominika, otrzymującego różaniec z rąk Matki Bożej. Pochodzenie różańca od św. Dominika zakwestionował w roku 1903 H. Holzapfel9. Praktycznie jednak udowodnił on tylko to, że założyciel Dominikanów prawdopodobnie nie łączył jeszcze odmawiania pacierzy różańcowych z medytacją tajemnic wiary. Zwolennik tezy Holzapfela, R. Scherschel – biorąc pod uwagę zastanawiająco wczesne pojawienie się motywu różańcowego w tradycji ikonograficznej św. Dominika – proponuje tezę pośrednią: “Chociaż różaniec nie pochodzi od św. Dominika, to jednak, w naszej perspektywie historycznej ewolucji tej modlitwy, niemało miejsca poświęcić trzeba jego osobie w uznaniu, że przyczynił się do jej rozwoju, dowartościowania i rozpowszechnienia przez to, iż sam odmawiał i popierał odmawianie pięćdziesiątki względnie psalterium, czyli poniekąd swoich czasów. Właśnie to i tylko to zaświadczają stare malowidła z XIII czy XIV wieku, na których Dominik otrzymuje z rąk Matki Bożej różaniec, czyli sznur do liczenia Zdrowaś Maryjo”10. Od kiedy odmawianie pacierzy różańcowych zaczęto łączyć z medytacją nad istotnymi tajemnicami wiary? Czołowi badacze historii różańca skłonni są źródeł tej błogosławionej innowacji szukać w klasztorze kartuzów w Trewirze, gdzie na początku wieku XV zaczęto do Zdrowaś Mario dodawać tzw. klauzule. Zatem dwaj kartuzi z tego klasztoru – Adolf z Essen, a zwłaszcza Dominik z Prus – byliby założycielami różańca we współczesnym słowa znaczeniu, mianowicie oni pierwsi, jak się wydaje, połączyli odmawianie pacierzy z medytacją tajemnic wiary11. Warto zwrócić uwagę na to – byłby to bardzo wczesny precedens dla zaproponowanych przez Jana Pawła II “tajemnic Światła” – że wśród pięćdziesięciu klauzul różańcowych, jakie opracował Dominik z Prus, aż osiem dotyczy działalności publicznej Pana Jezusa: “Którego Jan ochrzcił w Jordanie i wskazał Go jako Baranka Bożego”, “Który przez czterdzieści dni pościł na pustyni, a szatan kusił Go tam po trzykroć”, “Który zebrawszy uczniów głosił światu królestwo niebieskie”, “Który przywracał wzrok ślepym, oczyszczał trędowatych, leczył chromych i uwalniał wszystkich dręczonych przez diabła”, “Którego stopy Maria Magdalena oblała łzami, wytarła włosami, całowała i namaściła olejkiem”, “Który wskrzesił martwego od czterech dni Łazarza, a także innych zmarłych”, “Który w Niedzielę Palmową siedząc na oślęciu przyjęty został przez lud z wielką chwał”, “Który na ostatniej swej wieczerzy ustanowił czcigodny sakrament swego ciała i krwi”12. Natomiast pierwszy poświęcony różańcowi dokument papieski to wydana 30 maja 1478 bulla Pastoris aeterni Sykstusa IV, zatwierdzająca bractwo różańcowe przy kościele Dominikanów w Kolonii. Członkowie tego bractwa – pisze papież – “zwykli odmawiać w ciągu trzech dni każdego tygodnia piętnaście razy Modlitwę Pańską i sto pięćdziesiąt razy Pozdrowienie Anielskie na cześć Najświętszej Maryi Panny, a modlitwy te i pozdrowienia nazywają różańcem. Również poza Kolonią, w innych miastach i miejscowościach bardzo wielu wiernych obojga płci należy do tego bractwa”13. Warto wiedzieć, że cytowany tu już dwukrotnie, wydany w roku 1891 na zlecenie generała Dominikanów, Józefa Marię Larroca, zbiór papieskich dokumentów różańcowych14 zawiera 219 różnych bulli i dekretów zatwierdzających lub promujących bractwa różańcowe oraz inne formy pobożności różańcowej, przyznających odpusty, zachęcających do odmawiania różańca, itp. Jeśli do tego dodać 238 poświęconych różańcowi dokumentów wydanych przez różne urzędy Stolicy Apostolskiej, zbiór ten – liczący sobie 457 dokumentów! – przedstawia się rzeczywiście imponująco. Dlatego zaś dokumentów tych jest aż tak wiele, gdyż przeważnie skierowane są one do jakichś partykularnych bractw lub kościołów. Trudno wątpić, że tak jednoznaczne poparcie Stolicy Apostolskiej dla modlitwy różańcowej przyczyniło się ogromnie do jej popularności w Kościele. Dokumenty Stolicy Apostolskiej nie pozostawiają wątpliwości co do tego, że przez całe stulecia podstawowym narzędziem krzewienia tej formy modlitwy były bractwa różańcowe. One organizowały różańcowe nabożeństwa i procesje, niekiedy miały własne kaplice w kościołach, zwłaszcza dominikańskich, często fundowały dla kościołów obraz Matki Bożej Różańcowej, przynależność do bractwa zwiększała możliwości uzyskania odpustów. Przez całe wieki zwyczajnym obowiązkiem członków bractwa było odmówienie w ciągu każdego tygodnia całego różańca. Matka Boża Zwycięska Pierwszym wielkim papieżem różańcowym był św. Pius V. W wydanej 17 września 1569 konstytucji apostolskiej Consueverunt Romani Pontifices zaleca on różaniec jako szczególnie skuteczną modlitwę błagalną w czasie zagrożeń i utrapień, niewątpliwie mając na myśli ówczesne rozdarcie chrześcijaństwa po wystąpieniu Marcina Lutra oraz narastające wtedy zagrożenie ze strony Turków, którzy nie ukrywali, że następnym ich celem po zdobyciu Konstantynopola jest zdobycie Rzymu. “Biskupi rzymscy oraz inni święci ojcowie, nasi poprzednicy – że przytoczę pierwsze zdanie wspomnianej konstytucji – ilekroć trapiły ich wojny cielesne bądź duchowe, albo kiedy zagrażały im inne niebezpieczeństwa, mieli zwyczaj z tym większym pokojem i żarliwością służyć i oddawać się Bogu, aby tym łatwiej uniknąć zagrożeń i uzyskać bezpieczeństwo. Błagali o Bożą pomoc, swoimi prośbami i litaniami wzywali wstawiennictwa Świętych, i wraz z Dawidem wznosili oczy ku górom, mając niezachwianą nadzieję, że stamtąd przyjdzie im pomoc”15. Papież wspomniał ponadto w tym dokumencie, że powtarzając “stosownie do liczby Psalmów Dawida sto pięćdziesiąt Pozdrowień Anielskich, z Modlitwą Pańską przy każdej dziesiątce, medytuje się, czci i rozmyśla o całym życiu Pana naszego Jezusa Chrystusa”16. Przesadą byłoby jednak twierdzić, a twierdzenie takie można spotkać w niektórych książkach poświęconych historii różańca, jakoby dopiero w konstytucji apostolskiej Consueverunt Romani Pontifices ustalona została ostateczna forma tej modlitwy. Wydaje się, że duszpasterskie znaczenie tej konstytucji polega przede wszystkim na podkreśleniu wielkiej skuteczności różańca. Rzecz jasna, kiedy wkrótce potem niebezpieczeństwo tureckie zaczęło coraz bardziej narastać, różaniec stał się szczególnie ważną modlitwą o ocalenie, przełomowe zaś – dwa lata później, 7 października 1571 - zwycięstwo nad znacznie liczniejszą flotą turecką pod Lepanto zaczęło być przypisywane potędze modlitwy różańcowej. Żywe odtąd, również dzisiaj, przeświadczenie, że różaniec jest modlitwą szczególnie skuteczną, stało się nieustannym źródłem jego popularności w Kościele. Odnotujmy jeszcze, że szczególnym owocem zwycięstwa pod Lepanto, który wiele przyczyniał się do popularności modlitwy różańcowej, było ustanowione przez następcę Piusa V, Grzegorza XIII, dekretem z 1 kwietnia 1573 święto Matki Bożej Różańcowej. Papież nakazał obchodzić je – wyraźnie zaznaczając, że jest to podziękowanie Bogu za ocalenie od niebezpieczeństwa tureckiego – w każdą pierwszą niedzielę października17. W każdym katolickim kościele głoszone było dzięki temu świętu rok rocznie kazanie zachęcające do odmawiania różańca, w wielu zaś kościołach ważną formą popularyzacji tej modlitwy były urządzane z okazji tego święta procesje różańcowe18. W wiekach następnych, kilka inicjatyw oddolnych oraz dwie wielkie inicjatywy papieskie wciąż na nowo odświeżały i pogłębiały w Kościele pobożność różańcową. Najpierw wymieńmy założony za pontyfikatu Urbana VIII (1623-1644) przez dominikanów włoskich, Petroniusza Martini oraz Tymoteusza Ricci, tzw. “różaniec wieczny”19. Jego idea polegała na tym, żeby Matka Najświętsza była czczona nieustanną modlitwą różańcową i w tym celu 8760 godzin, jakie składają się na jeden rok, rozdzielano między tyluż ludzi. Do inicjatywy, niegdyś ogromnie popularnej zwłaszcza we Włoszech i w Hiszpanii, przyłączył się sam papież Urban VIII, któremu przypadła ostatnia godzina przed północą każdego 22 maja. Ustalona przez inicjatorów “różańca wiecznego” zasada, że każda z 8760 godzin powinna być obsadzona przez innego modlącego się istotnie utrudniała rozwój tej inicjatywy, toteż – w połowie XIX wieku, za sprawą Augustyna Charbon – zrezygnowano z cyklu całorocznego na rzecz cyklu comiesięcznego. Bez porównania większą popularność uzyskał założony w Lyonie przez Paulinę Marię Jaricot w roku 1826 i po dziś dzień popularny “żywy różaniec”, polegający na organizowaniu się w piętnastoosobowe grupy, zwane “różami”, zobowiązujące się do codziennego odmawiania jednej dziesiątki różańca, tak żeby wszyscy razem – ponieważ każdy z członków “róży” medytuje inną tajemnicę – odmówili cały różaniec. Rzecz jasna, po wprowadzeniu przez Jana Pawła II “tajemnic Światła” róże powinny być teraz dwudziestoosobowe. W wieku XIX Kościół miał drugiego po św. Piusie V papieża, który okazał się wielkim promotorem różańca. Był nim Leon XIII (1878-1903), autor wydanej 1 września 1883 encykliki Supremi apostolatus, w której zalecił całemu Kościołowi codzienne nabożeństwa różańcowe przez cały miesiąc październik. Papież ten wydał później jeszcze kilkanaście następnych encyklik różańcowych20. Jeśli pamiętać o tym, że wówczas nie odprawiano Mszy świętych wieczorem, łatwo domyślić się, że ten sposób zachęcania do modlitwy różańcowej okazał się wyjątkowo skuteczny, tak że od czasów Leona XIII różaniec stał się w Kościele naprawdę modlitwą powszechnie znaną. Odnotujmy różańcową działalność rozpoczętą za pontyfikatu Leona XIII i pod jego wpływem wielkiego charyzmatyka świeckiego, bł. Bartolo Longo (1841-1926), budowniczego bazyliki w Nowej Pompei, który propagował ideę, że modlitwa różańcowa powinna owocować czynami życia chrześcijańskiego, a zwłaszcza miłosierdziem wobec ubogich21. Do tego dodajmy różańcowy charakter najważniejszych objawień maryjnych. W roku 1858 Matka Najświętsza kilkanaście razy objawia się małej Bernadecie Soubiroux, zawsze z różańcem w ręku. Różańcowy charakter objawień w Fatimie w roku 1917 jest tak znany, że nie trzeba o tym przypominać. Również w Gietrzwałdzie w roku 1877 Matka Najświętsza przekazała wizjonerkom swoje życzenie, żeby ludzie codziennie odmawiali różaniec. Rzecz jasna, wszystkie te wydarzenia pomogły wielu ludziom odkryć znaczenie, piękno i moc modlitwy różańcowej. W wieku XX zwłaszcza dwie oddolne inicjatywy różańcowe zasługują na odnotowanie i pamięć. Najpierw, podjęta przez ojca Patryka Peytona na początku II wojny światowej Krucjata Różańca Rodzinnego, którego główna idea sprowadzała się do tego, że poszczególne rodziny zobowiązywały się odmawiać codziennie przynajmniej jedną dziesiątkę różańca. W Polsce, szczególnie zasłużonymi promotorami tej krucjaty byli, od roku 1958, dwaj dominikanie, Szymon Niezgoda (1932-2002) i Reginald Wiśniowski ( którzy przeprowadzili setki różańcowych rekolekcji, w wyniku których setki tysięcy rodzin podjęły się codziennie odmawiać różaniec. Na szczególną pamięć zasługuje ponadto krucjata różańcowa o wolność ojczyzny, zainicjowana w roku 1948 przez dawnego niewierzącego, który po swoim nawróceniu został franciszkaninem, ojca Piotra Pawliczka. Około siedemset tysięcy ludzi zobowiązało się wtedy codziennie odmawiać różaniec. Po siedmiu latach modlitwy krucjata została uwieńczona spektakularnym zwycięstwem: 13 maja 1955, a więc dokładnie w rocznicę objawień fatimskich, władze ZSRR – bez żadnego politycznego powodu – podjęły decyzję wycofania swych wojsk z Austrii. W czasach komunizmu był to jedyny przypadek dobrowolnego wycofania się Sowietów z okupowanego przez nich kraju. Męczennicy różańcowi Szczególnym potwierdzeniem znaczenia modlitwy różańcowej są ci uprzywilejowani świadkowie wiary, których śmierć męczeńską spodobało się Opatrzności Bożej powiązać z różańcem. Zacznijmy od pierwszego wyniesionego do chwały ołtarzy Cygana, bł. Zefiryna Gimenez Malla, skazanego na śmierć w okolicznościach następujących. Kiedy czerwona Hiszpania szalała nienawiścią do wszystkiego co katolickie, Zefiryn ujął się za prowadzonym na rozstrzelanie młodym księdzem – było to w Barbastro pod koniec czerwca 1936 r. Rzecz jasna, tyle tylko osiągnął, że sam został aresztowany. “Gdy jeszcze znaleziono w jego kieszeni różaniec, jego los był przesądzony. Jeden z milicjantów, który znał Zefiryna jako dobrego człowieka, próbował go ratować, prosząc o dyskretne oddanie różańca w jego ręce. Zefiryn pozostał jednak wierny swoim przekonaniom. Odważnie wyznał wiarę, godząc się na więzienie i śmierć. W więzieniu modlił się na różańcu i pocieszał innych ”22. Skazany na śmierć, został rozstrzelany 2 sierpnia 1936 roku, beatyfikowany przez Jana Pawła II 4 maja 1997 roku. Dwóch jednoznacznych bohaterów różańca znajduje się w grupie 108 męczenników z czasów II wojny światowej, beatyfikowanych 13 czerwca 1999 r. Pierwszy z nich, ks. Władysław Demski z Inowrocławia, został z powodu różańca zatłuczony na śmierć 26 maja 1940 roku w obozie koncentracyjnym w Sachsenhausen. A było to tak: Kiedy przypadkowo wypadł mu z kieszeni różaniec, esesmani kazali mu go podeptać. Kiedy ks. Władysław odmówił, Niemiec rzucił różaniec w błoto i kazał go księdzu pocałować. Ksiądz ukląkł i odszukał wargami krzyżyk różańca, co wywołało wściekłość strażników. Pobili go na śmierć i jeszcze próbowali się bawić nad ciałem męczennika23. Z kolei w Oświęcimiu, 4 lipca 1942 roku, poniósł śmierć inny męczennik różańcowy, ks. Józef Kowalski, salezjanin. Za odmowę podeptania różańca został pobity i przeniesiony do obozowej kompanii karnej. Kiedy kazano mu wejść na beczkę i wygłosić kazanie, ksiądz Józef “spokojnym głosem odmówił Ojcze nasz, Pod Twoją obronę i Witaj Królowo. Kapo Karl Langenhagen zepchnął go z beczki i skopał niemiłosiernie. Ksiądz Józef wrócił do baraku i modlił się, przeczuwając najgorsze. Po jakimś czasie zjawił się kapo Józef Mitas i zabrał go ze sobą. Ksiądz Kowalski oddał koledze ostatnią kromkę chleba i poprosił, żeby pomodlić się za niego i prześladowców. Został zmasakrowany i utopiony w beczce z fekaliami”24. Czuje się coś szatańskiego w nienawiści, jaką u różnych osobistych nieprzyjaciół Boga i Kościoła budził różaniec. Sądzę, że nie jest czymś nieracjonalnym domyślać się, że nienawiść ta jest odgłosem wściekłości szatana z powodu szczególnej potęgi modlitwy różańcowej. Szczególnie wiele prześladowań z powodu różańca zaznali katolicy w czasach sowieckich. “Z obsesyjną wręcz nienawiścią – że przytoczę słowa jednego z badaczy zagadnienia – prześladowano działalność Żywego Różańca”25. Tu Autor przywołuje świadectwo ks. Antoniego Chomickiego, który usłyszał kiedyś od oficera KGB, że Żywy Różaniec to coś gorszego niż bomba atomowa. Być może istotnym źródłem takiej nienawiści do Żywego Różańca była niemożność uwierzenia przez służbę bezpieczeństwa, że naprawdę jest to nabożeństwo czysto religijne. Oto fragment instrukcji “objaśniającej” lokalnych wyznaniowców, czym jest Żywy Różaniec: “Prawowierny katolik, żeby osiągnąć , musi codziennie odmówić 150 modlitw (70 razy , 60 razy , 20 razy , odliczając je na specjalnych paciorkach nazywanych różańcem. Ponieważ jednej osobie trudno przeczytać taką ilość modlitw, kościół zezwala przeczytać te modlitwy kolektywnie, zrzeszając grupy po 10 ludzi. Takie zebrania po 10 ludzi są prawdopodobnie praktykowane wśród katolików, przy czym w trakcie tych zebrań ich skład stabilizuje się. Zebrania te z reguły nie zawężają się tylko do odczytywania modlitw. Zmieniają się one w dyskusje dotyczące różnych, w tym też daleko niereligijnych tematów. w ten sposób zamienia się w działającą nieustannie zwartą grupę, dowodzoną przez tzw. ”26. Wiele faktów martyrologii różańcowej w ZSRR wydobył ks. Roman Dzwonkowski SAC. To on wydobył na światło dzienne męczeństwo inwalidki z Żytomierskiego, Janiny Jandulskiej, rozstrzelanej bez sądu za samo tylko zorganizowanie Żywej Róży. Chyba jeden tylko Pan Bóg wie, ilu męczenników zostało zamordowanych w Związku Sowieckim za swoje takie czy inne zaangażowanie w modlitwę różańcową. “Opowiadała mi – cytuję teraz ks. Dzwonkowskiego – p. Władysława Jaworska z parafii Sołobkowce, w rejonie jarmolińskim obwodu chmielnickiego, historię własnej rodziny, związaną ze sprawą Żywego Różańca. W roku 1938, gdy miała lat 7, został aresztowany jej ojciec. Uwięziono go z wieloma innymi Polakami w Płoskirowie. Udało mu się stamtąd przysłać żonie brudną koszulę, w której mankiecie ukrył karteczkę ze słowami: . Było ich w domu czworo. Napisał to, bo wiedział, że już nie wróci – i nie wrócił. Jak się później okazało, za worek pszenicy wydał wszystkich sąsiad, zresztą Polak”27. Jeszcze w latach siedemdziesiątych “zdarzało się na Ukrainie, że z konduktu pogrzebowego wyciągano mężczyznę, który odmawiał różaniec i karano wysokim ”. Na KGB księżom często zadawano pytanie o Żywy Różaniec i “tercjarów”28. Odnotujmy jeszcze świadectwo cierpienia za różaniec w polskich więzieniach stalinowskich. Jego autorem jest ks. Józef Sanak, więzień PRL w latach 1950-55, autor książki pt. Gorszy niż bandyta. Kapłan w stalinowskim więzieniu (Wyd. Platan 2001): “Bardzo niebezpieczną modlitwą był Różaniec. Różańce robiliśmy z kulek chleba. Gdy naczelnik więzienia znalazł przy kimś taki różaniec, natychmiast kazał mu go zjeść, nie licząc się z tym, że więzień po prostu mógł się udławić. My, starzy wyrafinowani więźniowie, wiedzieliśmy, gdzie i jak chować różańce, aby nie podpaść. Jeden Bóg wie, ile tych różańców chlebowych zmówiłem...”29. Nieznane u nas fakty z dziejów różańcowego męczeństwa w dalekiej Japonii odsłaniają nie opublikowane jeszcze badania Józefa Klimurczyka OP. Wielu spośród chrześcijan więzionych za wiarę, a następnie zamordowanych w Dniu Wielkiego Męczeństwa, 10 września 1622 roku, przekazało swoim bliskim różańce, jakie w oczekiwaniu na śmierć sporządzili w więzieniu. Te otrzymane od męczenników różańce były przechowywane jako drogocenna relikwia – i były później zarówno świadectwem oskarżenia w następnych prześladowaniach, jak źródłem mocy dla następnych męczenników. Owoce tych męczenników różańcowych – których imiona i liczbę zna jeden tylko Bóg – nieoczekiwanie objawiły się z górą dwa wieki później. Jak wiadomo, ostatnie prześladowania w Japonii – po których władze doszły do wniosku, że chrześcijan w tym kraju już nie ma – zakończyły się w roku 1637. Wtedy również zaczął się trwający aż do roku 1853 okres izolacji Japonii. Kilkanaście lat później, kiedy w Nagasaki francuscy misjonarze wybudowali kościół, zaczęli się do nich zgłaszać ukryci chrześcijanie, którzy przez prawie 250 lat bez księży i bez Eucharystii, a nawet bez Pisma Świętego, gruntownie odseparowani od Stolicy Apostolskiej i całego Kościoła, zdołali zachować – właśnie dzięki modlitwie różańcowej – wiarę katolicką. Ostatni misjonarze – jeszcze w pierwszej połowie XVII wieku – przekazali im trzy kryteria, po których będą mogli poznać tych głosicieli Ewangelii, którym powinni zaufać: będą oni czcić Maryję, uznawać Papieża i żyć w celibacie. Temat męczenników różańcowych tutaj tylko sygnalizuję. Już Tertulian zauważył, że sanguis Martyrum – semen Christianorum – krew męczenników jest posiewem chrześcijan. Analogicznie, krew męczenników różańcowych na pewno przyczynia się do rozszerzania się w Kościele umiłowania modlitwy różańcowej. Dlatego powinniśmy sobie wzajemnie więcej o faktach takiego męczeństwa opowiadać. Wielka szkoda na przykład, że u nas w Polsce praktycznie nic nie wiemy o naprawdę poruszających dziejach męczeństwa różańcowego Kościoła w Irlandii. Próba uchwycenia samej istoty modlitwy różańcowej Spróbujmy teraz opisać samą istotę tej modlitwy, tak jak wydestylowało ją doświadczenie wielu pokoleń wiernych, modlących się na różańcu. Otóż po pierwsze, jest to modlitwa paradoksalna. Zanosi się w niej bardzo wiele słów, ale jej niejako założeniem jest to, żeby nie mówić w niej do Boga ani jednego słowa, a w każdym razie ani jednego słowa tylko od siebie. Święte słowa Modlitwy Pańskiej i Pozdrowienia Anielskiego mają nas wyciszyć i stworzyć atmosferę sprzyjającą temu, żebyśmy mogli głęboko usłyszeć to, co sam Bóg ma nam do powiedzenia. Po drugie, podczas tej modlitwy staramy się wsłuchiwać w rzeczy najważniejsze, jakie kiedykolwiek Bóg powiedział ludziom. Chodzi o wsłuchiwanie się w to, co Bóg powiedział już nie tylko do mnie czy do ciebie, ale do całej ludzkości, do wszystkich jej pokoleń. W medytacji różańcowej staramy się wsłuchać w ten Boży Przekaz, który został nam podany już nie tylko w naczyniu ludzkich słów, ale w Słowie Jednorodzonym, przez Jego wcielenie, całą działalność mesjańską, zbawczą śmierć na krzyżu i zmartwychwstanie. Modlitwa różańcowa na tym bowiem polega, że Zdrowaśki odmierzają czas i stanowią coś w rodzaju melodii duchowej, wyciszającej mój umysł i zmysły, natomiast samym centrum swojej duszy staram się wówczas otwierać na Syna Bożego, mojego Zbawcę, który przemawia do mnie już nie tylko swoją nauką, ale tym wszystkim, czego dokonał dla naszego zbawienia. Celem przecież medytacji różańcowej jest wchłanianie w siebie tych zbawczych wydarzeń. Jeśli pamiętać o tym, że Msza Święta jest więcej niż modlitwą (jest ona bowiem rzeczywistym — mocą Ducha Świętego dokonanym — uobecnieniem zbawczej Ofiary Chrystusa), to czy chrześcijanin może sobie wyobrazić modlitwę wspanialszą niż różaniec? Wspaniałość różańca na tym się jednak nie kończy. Jest on modlitwą maryjną. Polega to na tym, że modląc się na różańcu, staramy się dokonać rzeczy obiektywnie niemożliwej: próbujemy patrzeć na Tajemnice naszego zbawienia tak, jak widziała je i przeżywała Matka Boża, i na Jej wzór staramy się je przyjmować i nimi nasycać. Dorównanie Jej w miłowaniu Chrystusa przekracza oczywiście nasze możliwości. Ona była przecież całkowicie bezgrzeszna i pełna łaski, my zaś jesteśmy ułomni i jeśli nawet ufamy Bogu, to nie potrafimy zaufać Mu bez reszty. Jednak już to, że staramy się Jej dorównać — jeśli tylko rzeczywiście się staramy — ogromnie nas do Chrystusa przybliża. Na koniec powiedzmy o tym, co w modlitwie różańcowej najwspanialsze. Otóż jeśli już otworzyliśmy się na Chrystusa Pana, przemawiającego do nas tą Miłością, którą okazał nam w czasie swego widzialnego przyjścia do nas; jeśli już w otwieraniu się na tę Miłość staramy się jakoś dorównać Jego Matce — wolno nam dołączyć się do Chrystusa Pana, który się wstawia za nami u Przedwiecznego Ojca. Wstawia się właśnie swoim wcieleniem, i przebywaniem wśród ludzi, i ukrzyżowaniem i zmartwychwstaniem, które przenikają nas coraz więcej dzięki medytacji różańcowej. W ten sposób możemy zanosić do Boga Słowo, do jakiego sami z siebie nigdy nie bylibyśmy zdolni, Słowo zawsze skuteczne, mające moc doprowadzić nas do życia wiecznego. Jak więc widzimy, te zachwyty, które słychać w Kościele na temat różańca, mają głębokie uzasadnienie. Różaniec jest czymś więcej jeszcze niż mądrą i skuteczną techniką medytacyjną. Jest próbą wchłonięcia w siebie samej istoty Ewangelii. Jacek Salij OP Przypisy 1. Monografię poświęconą “różańcowi” w różnych religiach, napisał znany badacz religii Dalekiego Wschodu, W. Kirfel, Der Rosenkranz. Ursprung und Ausbreitung, 1949 brak Książkę tę streszczam w artykule: J. Salij, Wartości i braki modlitwy różańcowej, [W:] Chrześcijańska odpowiedź na pytanie człowieka, [red. Szczepan Jaroszewski], Poznań 1974 2. Hermiasz Sozomen, Historia Kościoła, 6,29; tłum. Stefan Kazikowski, Warszawa 1980 3. Rainer Scherschel, Różaniec modlitwa Jezusowa Zachodu, tłum. Edmund Misiołek, Poznań 1988 W tym rozdziale książki Scherschela podano wiele innych świadectw takiego modlitewnego powtarzania Zdrowaś Mario. 4. Por. Grzegorz Wielki, Liber antiphonarius (PL 78, tenże, Liber responsalis (PL 78, Benedictus canonicus, Ordo Romanus (PL 78,1026n); autor nieznany, Breviarium (PL 86, 213); autor nieznany, Sanctorale (PL 86,1292n). Do góry >> parę słów... 5. R. Scherschel, Tam również informacja o bulli Jana XXII na ten sam temat. 6. Acta Sanctae Sedis necnon Magistrorum et Capitulorum generalium Sacri Ordinis Praedicatorum pro Societate SS. Rosarii Confraternitatibus SS. Rosarii, sodalitiisque Rosarii Viventis et Rosarii Perpetui, Lugduni 1891 7. Por. Ludwik Fanfani, Różaniec Najśw. Panny Marii. Historia – ustawodawstwo – praktyki pobożne, tłum. Gundysław Junik, Lwów 1935 8. Teksty Alana opublikował w roku 1619 A. Coppenstein w książce pt. Alanus redivivus, Moguntiae 1624. Z książki tej przetłumaczyłem fragment pt. Różaniec św. Dominika, w: Legendy dominikańskie, opr. J. Salij, Poznań 2002 Z tekstu jasno wynika, że Alan nie żywi najmniejszej wątpliwości co do tego, iż już św. Dominik wiązał z odmawianiem różańcowych pacierzy myśl o podstawowych tajemnicach wiary chrześcijańskiej. 9. H. Holzapfel, St. Dominikus und der Rosenkranz, München 1903. 10. R. Scherschel, 11. Th. Esser, Beitrag zur Geschichte des Rosenkranzes. Die ersten Spuren von Betrachtungen beum Rosenkranz, Der Katholik (Mainz 1897) 77/II ( Adolf von Essen und seine Werke. Der Rosenkranz in der geschichtlichen Situation seiner Entstehung und in seinem Anliegen, Frankfurt/M 1972; Do góry >> parę słów... 12. 13. Acta Sanctae Sedis... pro Societate SS. Rosarii, 14. Przytoczmy tytuł tego zbioru bez skrótów: Acta Sanctae Sedis necnon Magistrorum et Capitulorum generalium Sacri Ordinis Praedicatorum pro Societate SS. Rosarii Confraternitatibus SS. Rosarii, sodalitiisque Rosarii Viventis et Rosarii Perpetui, volumen secundum (partes 1-5) Monumenta SS. Rosarii complectens, Lugduni 1891. Dokumenty papieży oraz różnych urzędów Stolicy Apostolskiej obejmują trzy pierwsze części tomu drugiego. 15. Acta Sanctae Sedis... pro Societate SS. Rosarii, Znamienne jest tutaj nawiązanie do Psalmu (121,1) – różaniec jest przecież pomyślany jako Psałterz Najświętszej Maryi Panny. 16. 17. Acta Sanctae Sedis... pro Societate SS. Rosarii, Odnotujmy, że już wcześniej papieże pozwalali na obchodzenie tego święta, np. Pius V – dekretem z 27 sierpnia 1570 – zatwierdza dla Messyny obchodzone tam już od dwudziestu lat to święto w oktawę Wielkanocy ( a dekretem z 5 marca 1572, zatem już po bitwie pod Lepanto, zatwierdza obchodzenie tego święta dla Martorell w każdą drugą niedzielę maja ( 18. Często wspomina się o nich w dokumentach Stolicy Apostolskiej, por. Acta Sanctae Sedis... pro Societate SS. Rosarii, 97. 198. 233. 364. 391. 408. 517; 608. 627n. 635. 680-684. 743. 747-749. 797. 801. 824n. 19. Por. L. Fanfani, 20. Leon XIII, Różaniec Marii. Encykliki papieskie, tłum. Konstanty M. Żukiewicz, Lwów 1935 21. Por. Zygmunt Podlejski, Sól ziemi i światłość świata. Święci i błogosławieni wyniesieni na ołtarze przez Jana Pawła II, t. 1 Kraków, Wydawnictwo Księży Sercanów, Do góry >> Matka Boża Zwycięska 22. Z. Podlejski, Nie udało mi się dotrzeć do biografii tego błogosławionego: Don Mario Riboldi, Prawdziwy Kalo, tłum. Edward Wesołek SJ, Mediolan 1994. 23. Z. Podlejski, 24. Z. Podlejski, 25. Włodzimierz Osadczy, Wierzyli wbrew nadziei. Z dziejów przetrwania Kościoła łacińskiego na Ukrainie radzieckiej w okresie powojennym, Ethos 2001 nr 53-54 26. Tamże. Świadectwo dość podobnego “pomieszania z poplątaniem” na temat różańca zapisał kapucyn, o. Hilary Marcin Wilk. Jeden z pięciu zarzutów, jaki postawiono autorowi brzmiał: “Organizowałem i popierałem kółka różańcowe. W języku rosyjskim różaniec utożsamiali z , to jest , czyli broń wojenna, narzędzie wojenne. Do tego dołączono pojęcie naszej eucharystycznej puszki ołtarzowej – jako wojennej, to jest armaty, którą przechowujemy w kościele” – H. M. Wilk, Ty nie zginiesz, Lublin 2001 27. Za wschodnią granicą. 1917-1993, z Romanem Dzwonkowskim rozmawia Jan Pałyga, Warszawa 1993 Być może wiele innych świadectw tego rodzaju znajduje się w (niestety, nieznanej mi) książce Mariana Jonkajtrysa, Różaniec Sybiracki, Biblioteka Sybiraka, 170. Do góry >> Męczennicy różańcowi 28. Dz. cyt., Tajemnicze świadectwo cierpienia za różaniec podaje w swoich wspomnieniach z Syberii prof. Barbara Skarga, świadectwo tym bardziej interesujące, że jego przekazicielka nie jest katoliczką. Opowieść tę Pani Skarga usłyszała bezpośrednio z ust jej bohatera, żołnierza sowieckiego walczącego z Finami, który stracił łączność ze swoim oddziałem i ukrywając się w ciągu dnia w jamie ze śniegu, nocami próbował odnaleźć swoich kolegów. “Gdy trzeciego dnia znalazł wykopaną przez samego siebie jamę i poznał własne ślady, zrozumiał, że nie ma dla niego ratunku. (...) Ogarnęła go rezygnacja, nie miał sił walczyć dalej. Oczy mu się kleiły, różne widzenia roiły się w głowie. I nagle dostrzegł dziwną jasność, coraz wyraźniejszą i coraz mocniejszą. Szła ku niemu, aż dojrzał niewiastę, która trzymała za rękę zastrzelonego fińskiego chłopca. Zaczął się trząść ze strachu. Ona zaś rzekła tylko: on ci przebaczył, i wskazała na chłopca. A potem kazała mu iść prosto i podała jakiś łańcuszek”. Wkrótce odnalazł swój oddział. “Łańcuszek nosił zawsze na szyi, nie rozstawał się z nim. Przez ten łańcuszek go aresztowano. Kazano mu zdjąć, odmówił. Jak to – perswadowano mu – ty że komsomolec i w głuposti wierisz? Nie odpowiadał. Chciano siłą zabrać. Nie pozwolił. Wsadzono go do aresztu. Wysiedział. Wyrzucono z partii za bigoterię. Zgodził się bez słowa. Wreszcie oddano pod wojskowy trybunał. Został oskarżony o sianie wrogiej religijnej propagandy i sprzeciwianie się władzy. Dostał dziesięć lat. Łańcuszek był zwykłym różańcem o nieudolnie wyciętych z drzewa ziarenkach z nieproporcjonalnie dużym krzyżykiem. Ktoś go w szpitalu nauczył, że trzeba trzymać ziarenko i modlić się. Żadnych modlitw nie znał, mówił więc tak od siebie, o tym, co go bolało” – Barbara Skarga, Po wyzwoleniu... 1944-1956, Poznań 1990 29. Pastores 2002 nr 15 Strona główna
gdy w kościele róż tysiące tekst